Логинов, Владлен Терентьевич
Логинов Владлен Терентьевич (1929-чу шеран 28 июль, Грозный, Къилбаседа Кавказан край- 2025-чу шеран 3 март, Москох)-советан а, оьрсийн историк а, Октябрьски революцин а, Граждански тӀеман а историн говзанча, кинодраматург, уггаре а гӀарабаьллачу талламех цхьаъ бу Владимир Ильич Ленинах (Ульянова) лаьцнарш. Историн Ӏилманийн доктор, профессор.
Биографи
1950-чу шарахь Потемкина цӀарах йолу Москван пачхьалкхан хьехархойн университетан историн факультет чекхйаьккхира. 1950—1953 шерашкахь Советан эскарехь гӀуллакх дира. 1953—1980 шерашкахь иза вара Центран партин архиван талламхо (цигахь иза гира Михаил Роммна, цул тӀаьхьа иза йукъавахийтира Мосфильман исбаьхьаллин кхеташонна), цул тӀаьхьа марксизман-ленинизман институтан историн отделехь къа хьегна. 1959 шарахь цо шен диссертаци тӀечӀагӀйира историн Ӏилманийн кандидатан дарже кхача[1]. 1972 шарахь цо тӀечӀагӀйира шен докторан диссертаци «Ленинская Правда 1912—1914 гг.» темина лерина.
1980—1991 шерашкахь — КПСС-н ЦК-н академин профессор. 1992-чу шарахь дуьйна — Горбачевн фондехь, цо куьйгалла дира историн талламийн центран, иштта оьрсийн дешаран академин университетан оьрсийн а, дуьненан а историн кафедран профессор а вара.
Иза велира 2025-чу шеран 3-чу мартехь шен 95 шо долуш [2].
Цуьнан зуда а, йоӀ (историн Ӏилманийн кандидат, Лаговская Ольга [3]) а, йоьӀан бераш а дисна.
Белхаш
Исторех лаьцна 400 сов Ӏилманан публикацин автор, къаьсттина Оьрсийчохь революцин боламан проблемех лаьцна («Ленинан а, «Бакъдерг а» 1912—1914 шерашкахь», «В. И. Ленинан революци, ойла йеш верг, стаг», «Портретна дуьхьалонаш», и. дӀ. кх. а). Иштта иза ву исбаьхьаллин а, документалан а фильмийн сценарийн автор ( «Бакъдерг», «Чичерин», «Николай Бухарин»), М. Шатровца а, А. Зархаца а союзехь кхоьллина.
Йоккхачу Октябран революцин куьйгалхочух а, Советан пачхьалкхехь кхоьллинчу Ленин Владимира а шен произведени йинчул тӀаьхьа, шуьйрачу йешархочунна вевзаш вара Логинов Владлен. 2005-чу шарахь цуьнан хьалхара жайна (кхаа - терахьера) «Ленин. Некъан харжар » цӀе йолуш, цуо гойту Ульянов Владимиран дахаран хьалхара мур (1870 шарера 1901 шаре кхаччалц). 1916—1917 шерашкахь Ленинан гӀуллакхашна лерина шолгӀа том арахийцира 2010-чу шарахь, кхоалгӀа том арахийцира 2017 шарахь, иза лерина йара Советан Республикан хьалхарчу декъан дахаран тӀаьххьарчу шерашна (1921—1924) [4].
Книгаш
- "Ленин а, Бакъдерг а 1912—1914 шерашкахь". - М., индитерлицицитдат, 1962. - 410 с.
- "Ленинан"Бакъдерг" 1912-1914. - М., Политиздат, 1972 шо.
- "Революцин рузма". Дийцар. - М., Берийн литература, 1989. - 64 с.
- "Февраль. Риман хроника документашца а, монологашца а". ( М. Шатровца цхьаьна). - М., советски йаздархо, 1989 шо
- "Чичерин". ( А. Зархаца цхьаьна), - М., Арт, 1989.
Статьяш
- Августовский антипартийный блок
- "Молдован компартис дуьххьара социализм А, демократи а цхьанатоьхна"
- Брежневс хӀунда даьхна Ленинан хье талла
- «Декъаза история» / Владлен Логинов, III квартал 1996 г.
- «Нахана тӀехь гӀелойачарна меттиг бац»
- Бердах ваха гӀулч
Хьажоргаш
Билгалдахарш
- ↑ Логинов, Владлен Терентьевич. Деятельность ЦК РСДРП по руководству легальной большевистской газетой «Правда» в 1912—1914 гг.: Автореферат дис. на соискание учёной степени кандидата исторических наук / Ин-т марксизма-ленинизма при ЦК КПСС. — Москва: [б. и.], 1959. — 19 с.
- ↑ Памяти Владлена Терентьевича Логинова (1929 – 2025)(бил-боцу.). gorby.ru (2025 шеран 4 март). ТӀекхочу дата: 2025 шеран 5 март.
- ↑ Прожито
- ↑ Интервью с Владленом Логиновым. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 6 декабрь. Архивйина 2016 шеран 20 декабрехь