Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Лариса (гӀала)

Ла́риса[2][3](желт. Λάρισα[4]) — Желтойчоьнан уггаре а ширачу гӀаланех цхьаъ[5]. Иза ю изза цӀе йолчу йукъараллин (димоса) административан центр, изза цӀе йолу периферин цхьаьнакхетаралла а, Фессалин периферин а. Цуьнан бахархойн дукхалла 144 651 стаг леррина 2011 шеран бахархойн дӀаяздарца[4]. Иза махкахь пхоьалгӀа гӀала йу Афинашна а, Салоникина а, Патрасна а, Ираклионна а тӀаьхьа.

undefined
undefined
undefined
undefined

Географин меттиг

Иза лаьтта хӀордан тӀегӀанал 70 метр лакхахь[6], Пиньос хин аьтту бердаца[5], Салоникера къилба-малхбузехьа 120 километр генахь, Афинашкара къилбаседа-малхбузехьа 217 километр генахь.

Истори

ГӀала кхоллайаларх лаьцна билггал хьостанаш дац. Цхьадолчу хьостанаша чӀагӀдо, иза 4000 шарахь сов лелаш ду бохуш. Иштта, шира желтойчоьнан миф йу, и гӀала пеласгаша йина бохуш. Дийцарехь, цу гӀалахь хилла гӀарбаьлла тӀом лапиташна (церан коьрта шахьар хилла Лариса) а, кентаврашна а йукъахь. Вайн эрал хьалха VIII бӀешо дуьйна гӀала йара Фессалин кӀоштан бакъйолу центр, цу хенахь Фессалин цхьаалла йолу пачхьалкх санна ца хиллехь а. Ларисан урхалчаш (Алевадийн доьзалера) уггаре а доккха Ӏедал долуш хилла ерриг Фессалин гӀуллакхашкахь, цу хенахь уьш коьртачу декъана динан гӀуллакхаш хилла. Хьалхара Беза тӀом боьдуш, Фессалин урхалчаша сацамца гӀо дира Дельфина, цул тӀаьхьа Желтойчоьхь доккха Ӏедал дара. Иштта, цара кхоьллина, гӀо дина «Пифин ловзарш».Желтойчоьнан-гӀажарийн тӀемаш боьлхучу хенахь, Ларисас, йисина Фессалия санна, гӀортор еш хилла Персина. ГӀажарийчоь эшийначул тӀаьхьа, исторехь жигара дакъа ца лецира Фессалин а, Ларисан а.

Гиппократ гӀалахь вехаш а, велла а хилла.

Вайн эрал 350 шо гергга хьалха Алевадан доьзалера Сим кхоьллина тираналла, амма хӀинцале а вайн эрал 344 шо хьалха гӀала дӀалаьцна Филипп II-гӀачун македонхойн эскарша; ТӀаьхьо, вайн эрал хьалха 197-гӀачу шарахь и гӀала схьайаьккхира римхоша.

1940 шеран 21 декабрехь гӀалина хаъал зенаш дира Италин кеманаша бомбанаш еттар бахьана долуш. Иттаннашкахь нах белла. Цул тӀаьхьа дукхахболу бахархой гӀалара дӀабахара[7].

1941-чу шеран Марсхьокху-беттан 1-чу дийнахь, шоьтан дийнахь, Ӏуьйранна 5 сахьт 53 минот йаьлча, Ларисана тӀехь 6,3 магнитуда йолу мохк бегийра. ГӀалина чӀогӀа зенаш хилира, гергарчу хьесапехь 6000 гӀишло йохийра, иза 80 % йара гӀалин ерриг гӀишлонах, амма 40 стаг бен ца велира, 1940 шеран декабрехь лелхийтарш бахьана долуш гӀала бахархоша йитина хиларна. Ӏуьйранна салтий гӀалина чу а баьхкина, дӀаьвше меттигаш цӀанйан буьйлабелира. Марсхьокху-беттан 2-чу дийнахь, мохк бегийначул тӀаьхьа шолгӀа а бомбанаш йиттира гӀалина Италин кеманаша. Мохк бегийча, шолгӀа бомбанаш йиттинчул тӀаьхьа, эххар а гӀала йитина йисира. Страстную седмицу гӀалина бомбанаш йиттира люфтваффено. Пасха тӀекхочуш вермахтан эскарш чу а девла гӀалина, иза йоьхна карийна[7].

1952-чу шеран февралехь Желтойчоь НАТО-х дӀакхеттачул тӀаьхьа, мехкан тӀеман ницкъаш йуха вовшахтоха болийра.1955 шеран октябрехь меттигерчу гарнизонан хьалха хиллачу ремонтан цехан (314 ΣПТ) буха тӀехь гӀалахь кхоьллина 303 ПЭВ машен тойеш йолу база (иза хилира желтойчоьн эскаран машенаш тойаран коьрта центр)[8].

1971 шарахь бахархойн терахь дара 72,3 эзар стаг, экономикан бух хилла шовданан кӀадидаран, бамбин кӀади а, кхачанан а промышленность, ткъа иштта гӀишлошйаяран коьчалш арахецар[5].

Транспорт

Ларисан малхбалехьа йоьду 1-ра шоссе, иза йу Европан E75 маршрутан дакъа. ГӀалина йуккъехула чекхболу 1-ра къоман некъ а, 3-гӀа къоман некъ а, Европан E65 маршрутан дакъа. Къоман некъ 6, Европан E92 маршрутан дакъа, къилба-малхбузера йистехь бу.

Ларисехь ю Пирей-Салоники лини тӀехь йолу «Ларис» цӀерпоштнекъан вокзал, иза лелайо TrainOSE компанино.

Дуьненайукъара аэропорт[5] лаьтта Неа-Анхиалосехь, Ларисана къилба-малхбалехьа 53 километр генахь.

Индустри

Дика кхиъна йу кхачанан а, кехатан а, текстилан а, гӀишлошйаран материалийн а индустри. ХӀора шарахь гӀалина 30 км генахь йолчу Монастырь Честного Предтечи дӀахьо йуьртабахаман ярмаркаш а, ламастан буьртигаш хийцаран цхьаьнакхетар а.

Спорт

ГӀалахь шиъ футболан клуб йу. «Лариса» ловзуш йу мехкан лакхарчу дивизионехь, Суперлигехь. 1988 шарахь Грецин чемпион а, 1985 а, 2007 а шерашкахь Желтойчоьнан кубок йаьккхина йолу уьш хилира Афинийн а, Салоникийн а арахьара цхьаъ бен йоцу тоба, Желтойчоьнан чемпионатехь толам баьккхина. ШолгӀа футболан тоба «Аполлон Лариса» ловзуш ю Гамма этникехь.

G.S. Larissas Faros B.C. тоба ловзу Грецин премьер-лигехь профессионалан баскетболан 2017/18 шерашкахь. «АЕЛ 1964» баскетболан тоба ловзуш йу шолгӀачу дивизионехь 2017/18 шерашкахь.

ГӀалахь ю «Алказар» футболан стадион.

Достопримечательности

Сообщество Лариса

Ларисин йукъара йукъаралла йукъайогӀуш йу кхо посёлок. Бахархойн дукхалла 146 926 вахархо ву 2011 шеран бахархойн тептарца[4]. Майда ю 88,167 еакӀов километр[6].

Населённый пункт Население (2011)[4], человек
Амфитея 33
Кулурион 250
Лариса 144 651

Бахархой

Шо Бахархойн терахь, адамаш
1991 118 090[12]
2001 131 095[12]
2011 144 651[4]

Города-побратимы

Галерей

Фессалински театр
Лариса жуьгтийн синагога чохь
Йуккъера майда (Фемидос), 1920 шо
Бюст Кумундуроса йуккъерчу майданахь
1940-гӀа шерашкахь гӀалин хьажар
Тахидромиу майданахь 1950-гӀа шерашкахь
ТӀеман мемориал
Холокостан мемориал

Хьажа кхин а

Билгалдахарш

  1. ↑ 1 2 Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης μαρτίου 2001 (μόνιμος πληθυσμός) (греч.) Πειραιάς Εθνική στατιστική υπηρεσία της Ελλάδας. — 2009. — Т. I. — С. 386. — 1106-5761. Архивйина 2015  шеран  12 сентябрехь.
  2. ↑ Словарь географических названий зарубежных стран / отв. ред. А. М. Комков. — 3-е изд., перераб. и доп. — М. : Недра, 1986. — С. 186—208. rusneb.ru - Национальная электронная библиотека. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 24 декабрь.
  3. ↑ Греция : Справочная карта : Масштаб 1:1 000 000 / гл. ред. Я. А. Топчиян; ред.: Г. А. Скачкова, Н. Н. Рюмина. — М.: Роскартография, Омская картографическая фабрика, 2001. — (Страны мира «Европа»). — 2000 экз.
  4. ↑ 1 2 3 4 5 Πίνακας αποτελεσμάτων Μόνιμου Πληθυσμού-Απογραφής 2011 (греч.). Ελληνική Στατιστική Αρχή (20 марта 2014). Архивйина 2015 шеран 13 ноябрехь
  5. ↑ 1 2 3 4 Лариса // Большая Советская Энциклопедия / под ред. А. М. Прохорова. 3-е изд. том 14. М., «Советская энциклопедия», 1973.
  6. ↑ 1 2 Απογραφή πληθυσμού - κατοικιών της 18ης μαρτίου 2001 (μόνιμος πληθυσμός) (греч.). — Πειραιάς: Εθνική στατιστική υπηρεσία της Ελλάδας, 2009. — Τ. I. — Σ. 386. — ISSN 1106-5761. Архивйина 2015 шеран 21 сентябрехь
  7. ↑ 1 2 1η Μαρτίου 1941: Ο σεισμός που κατέστρεψε τη Λάρισα (греч.). Ελευθερία (5 марта 2017). Архивйина 2022 шеран 8 январехь
  8. ↑ 303 ΠΕΒ // журнал «ΣΤΡΑΤΟΣ», № 10-12 (54), октябрь-декабрь 2019. стр.20-24
  9. ↑ Αρχαίο θέατρο Α΄ Λάρισας. Περιγραφή. (греч.) Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού. Архивйина 2018 шеран 29 январехь
  10. ↑ Αρχαίο θέατρο Β΄ Λάρισας. Περιγραφή (греч.). Οδυσσέας. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού (2012). Архивйина 2017 шеран 8 декабрехь
  11. ↑ Σταυρούλα Σδρόλια, Αννα Γιαλούρη. Αρχαιολογικός χώρος Φρουρίου Λάρισας. Περιγραφή (греч.). Οδυσσέας. Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού (2012). Архивйина 2016 шеран 6 мартехь
  12. ↑ 1 2 Μόνιμος και Πραγματικός Πληθυσμός της Ελλάδος. Σύνολο Ελλάδος, νομοί, δήμοι/κοινότητες, δημοτικα/κοινοτικά διαμερίσμα και οικισμοί. Απογραφές πληθυσμού 2001 και 1991 (греч.)Ελληνική Στατιστική Αρχή. Архивйина 2006 шеран 16 июлехь
  13. ↑ https://www.amna.gr/anarussia/article/156945/Adelfopoiisi-tis-Larisas-me-tin-Anapa
  14. ↑ https://www.banskabystrica.sk/zivot-v-meste/o-meste/partnerske-mesta/
  15. ↑ https://www.rybnik.eu/miasto/o-miescie/miasta-partnerskie/

Категореш