Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Кученяево (Чуваши)

ХӀокху терминан кхин а маьӀнаш ду, хьажа Кученяево.

Кученяево (оьрс. Кученяево) — Российн Федерацин Чувашин Алатыран кӀоштара эвла.

Бахархой

Бахархойн дукхалла
2002[2]2010[3]2012[4]2020[5]
54↘22↗30↘22
10
20
30
40
50
60
2002
2010
2012
2020

ХӀусамийн а, бахархойн а терахь:

1897 — 16 хӀусам, 29 боьрша стаг, 27 зуда.

1910 — 22 доьзал, 50 боьрша стаг, 49 зуда, царех 7 йоза-дешар хууш а, доьшуш а вара[6].

1927 — 28 хӀусам, 96 боьрша стаг, 95 зуда.

1939 — 47 доьзал[7], 116 боьрша стаг, 135 зуда.

1979 — 55 стаг, 76 зуда.

2002 — 28 доьзал, 54 стаг: 26 боьрша стаг, 28 зуда, мордванаш (85%)[8].

2010 — 13 долахь йолу хӀусам, 22 стаг: 8 боьрша стаг, 14 зуда[9].

Географин меттиг

Эвла йу кӀоштан центран Алатырна малхбалехьа 9 км генахь. Уггаре а гергара цӀерпоштнекъан вокзал Алатыр а йу цигахь. йуьртан йукъ 17,5 км къилбехьа йу некъаца.

Истори

Кученяевски Выселки эвла гучуйелира 1859 шарахь, дуьххьара бахархой бара Ардатован кӀоштан Кученяево йуьртара дӀакхелхина мордванаш (эрзянаш), цундела йу и цӀе.

1866 шо кхаччалц уьш пачхьалкхан ахархой бара. Оцу муьрехь бахархоша лелош хилла йуьртабахаман, даьхнийлелоран, хьаьжкӀаш лелоран, дитташ дахкаран, меттигера говзаллаш.

1911 шарахь хиллачу хӀусамийн тептарца, Кученяевски йуьртахь бехаш бара 22 доьзал. Ткъа фермо аренде эцна латтанаш, дукхахдерг лелош долу латтанаш. Цигахь хилла 22 говраш а, 10 бакъой а, 20 йетт а, 15 эса а (иштта кхин а 8 КРС даьхни а), 96 уьстагӀ а, гезарий а. Лаьтта коьртачу декъана гӀум йолуш дара; Ӏаьнан йалта а, гуьйренан овсаш а дӀадуьйш хилла, картолаш а кхиош хилла. Фермеран гӀирсашна йукъахь йара исс плуг. Шийтта стаг вара хьуьнан бахамехь, кхоъ йуьртабахаман балха тӀехь[10].

1919 шарахь хьалха Сура хин лохачу аьтту бердаца лаьттина Выселки дӀайахийтира хӀинца йолчу метте.

1927 шарахь хӀинцалера цӀе а, статус а йелира станица санна.

1930-чу шарахь кхоьллира «Красная Мордовия» колхоз. 1951-чу шарахь колхоз «Красная звезда» колхозе йукъайаьккхира, цул тӀаьхьа «Путь Ильича» колхозе. 1983 шарахь дуьйна Кученьяево «Знамя» колхозан декъашхо йара, хӀинца йухаметтахӀоттийна «Знамя» йуьртабахаман кооператив санна[11].

Административан уьйраш

1927 шо кхаччалц эвла Симбирскан губернин Алатыран кӀоштан Алатыран волостан юкъа йогӀуш яра [2]. 1927 шарахь дуьйна эвла Алатыран кӀоштан Засурско-Безднински (1935—39 шерашкахь Засурский) юьртан Советан юкъа йогӀура, иза 2004 шарахь дуьйна юкъайогӀу Алтышевское юьртан поселенин [12].

Сахьтан аса

Map of Russia - Moscow time zone.svg

Кхузахь сахьт Москохца нийса лелаш ду. Сахьтан аса йу UTC+3.

Билгалдахарш

  1. ↑ https://rosstat.gov.ru/vpn/2020/Tom1_Chislennost_i_razmeshchenie_naseleniya
  2. ↑ http://www.perepis2002.ru/content.html?id=11&docid=10715289081460.
  3. ↑ https://rosstat.gov.ru/free_doc/new_site/perepis2010/croc/perepis_itogi1612.htm.
  4. ↑ http://gov.cap.ru/HOME/158/smo/msu-317.doc.
  5. ↑ https://rosstat.gov.ru/vpn/2020/Tom1_Chislennost_i_razmeshchenie_naseleniya.
  6. ↑ НЭБ - Национальная электронная библиотека. rusneb.ru - Национальная электронная библиотека. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 24 декабрь.
  7. ↑ Алтышевское сельское поселение Алатырского района » Историческая справка. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 24 декабрь.
  8. ↑ https://view.officeapps.live.com/op/view.aspx?src=http://lingvarium.org/russia/BD/2015/Chuvashia_1.xls&wdOrigin=BROWSELINK. view.officeapps.live.com. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 24 декабрь.
  9. ↑ Энциклопедия | Кученяево. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 24 декабрь.
  10. ↑ НЭБ - Национальная электронная библиотека. rusneb.ru - Национальная электронная библиотека. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 24 декабрь.
  11. ↑ https://gov.cap.ru/SiteMap.aspx?gov_id=264&id=159695. gov.cap.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 24 декабрь.
  12. ↑ К. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 24 декабрь.

Кеп:Алатыран кӀошт

Категореш