Коркия, Михаил Шотаевич
Коркия Михаил Шотаевич (гуьрж. მიხეილ შოთას ძე ქორქია; 1948 шеран 10 сентябрь, Кутаиси — 2004 шеран 7 февраль, Тиблиси) — советийн гуьржийн баскетболхо. ССРС спортан хьакъ долу говзанча (1972)[1], олимпийн чемпион (1972).
Биографи
Вина 1948 шеран 10 сентябрехь Кутаисехь. Баскетболех ловза волавелира спортишколехь ССРС хьакъ долу тренер Тортладзе Сулико волчехь, цигахь вевзира, доттагӀалла тасаделира Саканделидзе Зурабца.
Михаил Коркия — баскетболхо Коркия Отаран вешин кӀант, Тиблисин «Динамон» баскетболхочун Коркия Нодаран шича вара[2]. Отар Коркис доккха тӀеӀаткъам бира цуьнан спортан карьерана а, баскетбол Ӏаморна а[3].
Чекхйаьккхира Гуьржийн политехникин институт. 1978 шарахь дуьйна ССКП декъашхо вара.
Кхелхира 2004 шеран 7 февралехь Тиблисехь цӀеххьана дог гӀелделла[4], шен доттагӀ волчу Саканделидзе Зурабал 13 де бен сов ца вехира.
ДӀавоьллина Сабурталин кешнашкахь[5].
Доьзал
Зуда Манана йу, йоьӀрий бу София а, Тамара а.
Спортан карьера
Клубан карьера
17 шо долуш дебют хилира «Динамо» (Тиблиси) йукъахь, цигахь левзира шен йерриг спортан карьерехь. ТӀелета турслон позицехь ловзуш вара.
Гулйина командехь карьера
Коркия Михаил ССРС гулйина командехь левзира 1971—1977 шерашкахь. Гулйина командин йукъа кхайкхина 1970 шарахь, ткъа 1971 шарахь дуьйна коьрта хӀоттаман ловзархо хилла. Оццу шарахь Европин чемпион хилира, ткъа 1972 шарахь — олимпийн чемпион[6][1]. 1972 шеран Олимпиадин финалан матчехь АЦШ гулйина командина дуьхьала йукъара дӀаваьккхира спортан низам дохорна, америкахочуьнца Джонс Дуайтца девне ваьлла. ССРС гулйина командин тренеран Башкин Сергеян хетарехь, шиннан а йукъара дӀабахар ловзаран стратегин хьесапехь советийн командина пайда болуш дара: Джонс йукъара дӀаваккхар АЦШ командина дуккха мехала дара, Коркия йукъара дӀаваккхар ССРС гулйина командина долчул.
1973 шеран бӀаьста, ССРС гулйина команда АЦШра а, Латинан Америкера а турнера цӀайогӀуш, Шереметьево аэропортан таможнехь гучувелира «ССРС мехала хӀуманаш чуйахьа бакъо йохайарехь». Цунна А. Беловца, А. Жармухамедовца, И. Дворныйца «валлалц дисквалификаци» а йина, гулйина командин йукъара ваьккхира[6].
1975 шарахь кхел тӀера йаьккхира, цуо таро йелира ССРС гулйина командин йукъа йухаван, цуьнца шозза детин совгӀатхо хилира — 1975 а, 1977 а шерашкахь Европин чемпионаташкахь. 1976 шарахь йуха а левзира Олимпиадехь, цигахь борзанан совгӀатхо хилира[6][1].
Ловзаран стиль
ТӀелета турслон позицехь ловзуш, Коркия Михаил къаьсташ вара лакхара сихалла а, хьовзамийн чӀогӀалла а, тӀелета ловзаран кеп а йолуш. Цуьнан ларйарехь шен низ ца кхабар а, спортан темперамент а лакхара мах хадош дара командин накъосташа а, тренераша а, церан йукъахь Кондрашин Владимира а[6].
Тренеран карьера
1980 шарахь чекхйаьккхира ловзаран карьера. Тренер болх муха бу хьаьжира — «Динамо» (Тиблиси) божарийн командин коьрта тренер болх бира (1980—1981), «Динамо» (Москох) божарийн командин тренер хилира (1982—1983).
Статистика
Гулйина командехь статистика
Олимпийн ловзарш
1976 шеран Олимпийн ловзаршкахь Коркис пхи матч дӀайихира, йуккъера барам цхьана ловзарехь 8,0 очко йоккхуш.
| Шо | Гулйина команда | Меттиг | Ловзарш | Очкош (йуккъера барам) |
|---|---|---|---|---|
| 1976 | 5 | 8,0 |
Кхиамаш
- 1972 шеран олимпийн чемпион;
- 1976 шеран Олимпийн ловзарийн борзанан совгӀатхо;
- 1971 шеран Европин чемпион;
- 1975 а, 1977 а шерашкахь Европин чемпионатийн детин совгӀатхо;
- 1968 шеран ССРС чемпион, 1969 шеран детин совгӀатхо, 1977 шеран борзанан совгӀатхо;
- 1973 шеран Универсиадин детин совгӀатхо;
- 1975 шеран ССРС къомийн Спартакиадан борзанан совгӀатхо, Гуьржийн ССР гулйина командин йукъахь[7].
СовгӀаташ
Кхин гӀуллакхаш
1983 шарахь 4 шо хан тоьхна чувоьллира «законехь доцу хьуьнарчийн гӀуллакх» лелорна. Мукъавелира 1987 шеран июлехь[9].
Футболан «Торпедо» (Кутаиси) командин йукъахь долахо а, 1998 шарахь дуьйна президент а вара. Бизнес лелийра — 1990-чу шерашкахь Тиблисера америкин инвестицин компанин вице-президент вара[7].
Дагалоцар
2006 шарахь дуьйна Гуьржийчоьнан баскетболан федераци хӀора шарахь дӀахьо олимпийн чемпионаш Коркия Михаилан а, Саканделидзе Зурабан а дагалоцаран турнир[10]. Къийсамаш хӀинца а дӀахьош ду: 2024 а, 2025 а шерашкахь хилира мемориалан 19-гӀа а, 20-гӀа а турнир[11][12]. 2024 шарахь кхин а билгалдира спортхо кхелхинчул тӀаьхьа 20 шо далар[13]. 2011 шарахь «Гуьржийчоьнан олимпийн чемпионаш» серехь арайелира Челидзе Давидан «Михаил Коркия» жайна; проектан автор а, коьрта редактор а вара Беришвили Эльгуджа.
ССРС команда 1972 шеран Мюнхенера Олимпийн ловзаршкахь толарх лаьцна йаьккхина «Хьала эхар» фильмехь (2017, реж. А. Мегердичев), Коркия Михаилан роль ловзийра Лордкипанидзе Отара. Фильмехь гайтина Коркия а, америкин баскетболхо Джонс Дуайт а девне бахар а, шишша йукъара дӀабахар а историн бакъдерг ду.
Билгалдахарш
- ↑ 1 2 3 Михаил Коркия. Olympteka. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь.
- ↑ Неумирающая легенда грузинского баскетбола. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь. Кху чуьра архивйина оригиналан 2020 шеран 28 ноябрехь
- ↑ «Светлое в моей жизни — победа в Мюнхене и выход из тюрьмы». Так говорил знаменитый баскетболист Михаил Коркия. Советский спорт. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь.
- ↑ Умер Михаил Коркия. Советский спорт. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь.
- ↑ «Светлое в моей жизни — победа в Мюнхене и выход из тюрьмы». Так говорил знаменитый баскетболист Михаил Коркия. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь. Архивйина 2019 шеран 24 июнехь
- ↑ 1 2 3 4 Коркия Михаил Шотаевич. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь. Архивйина 2020 шеран 8 июлехь
- ↑ 1 2 Михаил Коркия. RusTeam. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь.
- ↑ КОРКИЯ Михаил Шотаевич. Спортивная Россия. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь.
- ↑ «Свобода оказалась дороже трёх секунд». Трагическая история героя «Движения вверх» Коркии. Чемпионат. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь.
- ↑ XVII мемориал Зураба Саканделидзе и Михаила Коркия начинается. Sportall.ge. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь.
- ↑ «Кавказ» — победитель мемориала Зураба Саканделидзе и Михаила Коркия. Sportall.ge. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь.
- ↑ Финал мемориала Зураба Саканделидзе и Михаила Коркия. Sportall.ge (2025 шеран 15 январь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь.
- ↑ 20-я годовщина смерти Михаила Коркия. Rus.Team. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 8 октябрь.
Литература
- 100 лет российского баскетбола: история, события, люди: справочник / Автор-составитель В. Б. Квасков. — М.: Советский спорт. — 274 с.: илл. ISBN 5-9718-0175-9
- Коркия Михаил Шотаевич // Олимпийская энциклопедия / Павлов С. П.. — М.: Советская энциклопедия, 1980. — 415 с.