Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Нисде хатӀМотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Дудкин, Олег Борисович

Дудкин Олег Борисович (1931 шеран 14 октябрь, Соьлжа-ГӀала, Къилбаседа-Кавказан мохк — 2013 шеран 8 июль) — Советийн а, Россин Ӏилманча-геолог, геохимик, щелочни массивашна минералогехула говзанча. Геолого-минералогически Ӏилманийн доктор (1979), Мурманскан пачхьалкхан технически университетан Апатитан филиалан профессор. А. Е. Ферсманан цӀарах премин лауреат (1983). Россин минералогически йукъараллин сийлахь декъашхо (2004).

Биографи

Вина 1931-чу шеран 14-чу октябрехь, Соьлжа-ГӀалахь[1].

1954-чу шарахь чекхйаьккхина А. М. Горькийн цӀарах йолу Уралан пачхьалкхан университетан геологин факультет. Оццу шарахь дуьйна болх бина РАН-н Кольски Ӏилманан центрехь Геологин институтехь (лахара Ӏилманан белхахол тӀера коьрта Ӏилманан белхахочун тӀекхаччалц)[1].

1963 шарахь кандидатски диссертаци ларйина «Хибинийн маьӀданашкахь апатитан стронций а, шийла лаьттан элементаш а» темица. 1979 шарахь докторски диссертаци ларйина «Апатит и апатитоносность щелочных массивов» темица[1].

Руководство: 1982—2002 шерашкахь куьйгалхо хилира Геологин институтан щелочни массивийн металлогени лабораторин. 2002-чу шарера — коьрта Ӏилманан белхахо[1].

Дуккха а шерашкахь вара Россин минералогически йукъараллин Кольски отделан председатель (1987–2004)[2]. 2004-чу шарахь хаьржина Россин минералогически йукъараллин сийлахь декъашхо[1].

Валийра 2013-чу шеран 8-чу июле, чӀогӀа цомгуш хиларна[1].

Ӏилманан гӀуллакх

Олег Дудкин Ӏилманан Ӏалашонаш кӀезиг ца йора. Цуьнан коьрта Ӏалашо йара Къола щелочни провинцин геологи, геохимика, минералоги толлуш, маьӀданаш лелош. Хибинийн апатитийн маьӀданан минералогеш таллар. Щелочни породашкахь а, карбонатиташкахь а фосфорийн маьӀданаш кхолларан геохимикин процессаш таллар[1].

Цо анализ йира Сыннырский калиевин щелочной массиван рудоносностех (Къилбаседа Прибайкалье), талламаш бина Хибинин карбонатитех, дустарехула талламаш бина Сокли (Финлянди), Ковдорски, Вуориярви, Озёрная Вараки (Кольский регион) карбонатитови массивашкахь. Иштта, цо доккха болх бира Къола щелочни массивех а, карбонатитех а, Балтикан къилбаседан декъех хаамаш гулбеш[1].

Дудкина тидам тӀебахийтира щелочни плутонан кхоллалуш болу хӀордан маьӀданийн маьӀданан, нерудни сырым кхолларан шардаршна анализ йеш, технологически минералогин методологин принципаш теоретически бух тасарехь[1].

ТӀаьххерара шерашкахь болх бора Кольски щелочни провинцин металлогенически йукъара анализ йеш, эндогенни фосфорийн маьӀданашна геохимика таллаш, минеральни сырым боьдучу меттигашкара дӀасалелоран кхерамзаллин проблемаш. Щелочни массивийн инфильтрационний корешкаша таллабеш, цо экологин кхерамзаллина анализ йира апатитийн рудаш боьдучул тӀаьхьа дӀайоьллу дӀайовларш ларйаран, царех экосистемашна тарлучух пайда эцаран[1].

Автор ву 120 сов Ӏилман белхан автор[1].

Хьехархойн гӀуллакх

Профессор вара Мурманскан пачхьалкхан технически университетан Апатитан филиалан[1].

Зорбатоьхна белхаш

  • Геохимия и закономерности концентрации фосфора в щелочных массивах Кольского полуострова. — Ленинград, 1977;
  • Карбонатиты Хибин. — Апатиты, 1984;
  • Гигантские концентрации фосфора в Хибинах. — Москва, 1993;
  • Технологическая минералогия комплексного сырья. — Апатиты, 1996;
  • Кольский регион как эталон металлогении щелочного магматизма. — Апатиты, 2002.

СовгӀаташ

  • Халкъийн доттагӀаллин орден (1980);
  • ССРС Министрийн Советан совгӀат (1981);
  • А. Е. Ферсманан цӀарах совгӀат (Б. Е. Боруцкийца цхьаьна, 1983 шарахь) — «Хибинийн массиван минералоги» цӀе йолу ши том монографи бахьнехь (том I — «Магматизм а, магматикал тӀаьхьа хилла хийцамаш а»; том II — «Минералаш»)[3];
  • Сийлаллин орден (2002)[1].

Примечания

  1. ↑ 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 Дудкин Олег Борисович (14.10.1931 – 08.07.2013). Кольский научный центр РАН. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 22 сентябрь.
  2. ↑ Кольское отделение Российского минералогического общества: история и современность. Геологический институт КНЦ РАН. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 22 сентябрь.
  3. ↑ Премия имени А. Е. Ферсмана. Российская академия наук. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 22 сентябрь.

Литература

  • Учёные Кольского научного центра, (1930—2005). — Апатиты, 2006.

Хьажоргаш

Категореш