ГӀаш-салт

ГӀаш-салт — уггаре а шира эскаран дакъа ду, лаьттановкъан эскарийн коьрта дакъа хилла адамийн йерриг аьлча санна исторехь. антикан заманахь тӀеман аренашкахь дошлой, ворданаш, тӀеман цӀомберш гучудовларо а, цу гӀуллакхана башха Ӏаткъам ца бина. Кхин а универсалан дошлойн эскар кхолладаларца гӀашлойн эскаран мелла а шен маьӀна дӀадолу, амма иза дукха ца лаьтта, ткъа Шира Желтойчохь «хоплитан революци» хиллачул тӀаьхьа, дика кечдина гӀашлойн эскаран асанан могӀа кхоллало йеххачу хенахь. Деза герз долу гӀаш-салтийн лаьттира вайн эрал I—III бӀешо хьалха, ткъа Шира Руман эскарехь иза нисдина, коьртачу декъана, варварийн эскар дарца. Деза герз долу гӀаш-салтий^[1] ширачу заманахь цара шийла герз лелош хилла: гӀоьмукъаш, наггахь тарраш, лелош хилла гӀагӀ, шайн заманан дукхахйолчу зенечу дакъалгех эффективно ларлуш йолу. Байн гӀаш-салт а, дошлойн эскар а коьртачу декъана гӀоьналлин гӀуллакхашна лерина хилла, герз хилла гӀоьмукъаш, секха Ӏадмаш, кхин шийла герз а, уьш цаьргахь хила а, ца хила а тарлора.

Желтойн, цул тӀаьхьа румхойн гӀаш-салто Ӏуналла дина тӀеман аренгахь, Руман импери йохалц. Азехь гӀаш-салт мелла а лахара бара дошлойн эскарел, къаьсттина аренан кӀошташкахь, цигахь Эскаран маневрӀманевр а, эскар дӀасалеларан сихаллин барам а дукха хьолахь сацам беш дара.

Йуккъера бӀешерашшан йуьххьехь Европехь тӀемаш бора Ӏамийна доцу эскарша, цу юкъа а лоцуш ладаме ополчени, цигахь коьртаниг говзалла йацара, эскархойн доьналла дара. Вовшахтоьхна деза дошлойн эскар Европан эскаршна йукъадаккхаро аьтто бира дошлойн эскарна Ӏамийна боцу гӀашлойн эскаран баккхий ницкъаш эшо аренгахь, тӀеман Ӏамийнарш дӀакъастийра тӀемалойн боцучарех.

ГӀаш-салтан ахофициалан кунйа йу, «Аренан паччахь» (цара олу: «ГӀаш-салт — аренан паччахь »). И кунйа гӀаш-салтана тиллина хилла, тахана а (XXI бӀешарахь, тӀеман хьесапашца йогӀуш, «тӀеман жамӀ къастадо гӀаш-салто», «тӀемашкахь толам боккху гӀаш-салто» бохучу тӀеман хьесапашца. Оцу хьесапца, латта, нагахь санна чӀогӀа бомбанаш йеттахь артиллерица, кеманашца, ракеташца, химин а, бактериологин герз а, кхин тайпа деза герз диттина, Танканаша дӀалаьцнехь а, гӀаш-салто дӀалаццалц схьадаьккхина ца лора.