Галнаш
Галнаш (укр. галушки́) — украинин[1][2] къоман даар, кхехкачу хин чохь кхехкийна бедан кийсигиш. Нохчийн галнаш карчийна бедаш. Хьалха йохку (даьттанца йа тӀонца) йа чорпа йо галнаш тосий.
ЦӀечу дуганах йина галнаш XIX бӀешарахь йевзара иштта Курскан губернера ахархошна[3]. Тера даарш ду, мелла а къаьсташ шен йаран технологица, девза Нохчийчохь а, ГӀалгӀайчохь а, цигахь йу шина кепара галнаш — ахьар галнаш, деман галнаш а. Шинне кепара галнаш хьалха йохку гарнир меттана цхьаьна хьонкин йа саьрамсекхан берамца жижигца. Нохчийн, гӀалгӀайн, балкхаройн кухнешкахь дукха хьолехь кхехкийна жижиг галнашца. Наггахь кечдо деттина, кхаьзина жижиг йа кӀоран тӀехь жижиг. Массо а кепашкахь жижиг тӀе галнаш туху берамца[4].
Галнаш литературехь
- Галнаш хьахийна А. С. Пушкинан «Гусар» байташкахь (1833):
Цхьа гӀуллакх ду Киев! Ма мохк бу иза!
Шеш бага оьгу галнаш
- Н. В. Гоголан «Суьйренаш кӀотарахь Диканькин гергахь» циклера «Ӏийса пахамар винчу дийнал хьалхара буса» Кеп:С.Ӏ. дийцарехь молханаш лелош волу Пузати Пацюк, шега гӀо деха эчиг пхьар Вакула веинчу хенахь:
Эчиг пхьеро оза а луш схьайиллира некъ, гира Пацюк, лаьтта хиина Ӏаш туркой санна, дукха доккха доцу шелиг хьалха, цунна тӀаьхь латтара галнаш чохь йолу кад. И кад лаьттара, нисбича санна, цуьнан бете терра. ПӀелг меттаха ца боккхуш, иза корта кедехьа охьа а таӀийна чорпа молуш вара, наггахь цергашца галнаш а кхоллуш.
- Иштта ду и даар «Харьковн сардалалло сурт хӀоттадарца»[5] 1785 шарахь: «Иштта кхехкайо цара [бахархоша] чорпа чу цӀен дуган галнаш а тосий думцане, кхин а берцан дуькъа худар до думца йа даьттанца, чу оччам а, кхин бецаш а йохкий».
Хьажа кхин а
Билгалдахарш
- ↑ В. В. Похлёбкин, 2015.
- ↑ Кулинарный словарь. Зданович Л. И. 2001
- ↑ А.С. Машкин. Быт крестьян Курской губернии, Обоянского уезда. Этнографический сборник (Выпуск V).. — Санкт-Петербург: Типография В. Безобразова и комп., 1862. — С. 14. — 119 с.
- ↑ Яковлев Н. Ф. Ингуши. Популярный очерк. 1925.
- ↑ «Описания Харьковского наместничества конца XVIII века». Описание 1785 года. К.: Наукова думка, 1991. С. 68.
Литература
- Похлёбкин, Вильям Васильевич. Галушки // Кулинарный словарь. — М.: Издательство «Э», 2015. — С. 81. — 456 с. — 4000 экз. — ISBN 978-5-699-75127-3.
Хьажоргаш
- В Полтаве, стоит памятник Полтавской галушке Архиван копи 2016 шеран 24 сентябрехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ
- Галушки Архиван копи 2006 шеран 22 августехь дуьйна Интернетан архив#Проекташ