Вайнах Телеком
Вайнах Телеком доца (ВТК) — нохчийн телекоммуникационни компани, болх бан йолайелла 2009 шаран май баттахь[1]. Компани кхоьллина йу Нохчийн Республикехь зӀе а, коммуникацеш а кхиорна а, зӀен керла лакхатехнологийн гӀишлош йан а.
Вайнах Телеком цӀе кхоьллина йу нохчийн а, гӀалгӀайн а меттанашкахь лелаш долчу вайнах бохучу дашца, тӀе телеком а тухуш, цӀарца дуьйна иза телекоммуникационни компани хилар билгалдалийтаран Ӏалашонца.
ГӀуллакхдаран истори
2010-чу шарахь компани хилира Российн цхьаъ бен йоцу «Связьинвестан» куьйга кӀелахь йоцу оператор, 2,3—2,4 ГГц диапазонехь йолу частоташ къовсамехь тоьлла (40 лицензех цхьаъ). Къийсалуш болчу операторийн а, аналитикийн а хетарехь, Минкомсвязан къовсамийн хьелаш «Связьинвестан» йукъадогӀучу компанешна нийса догӀуш йаздина дара: масала, 3G лицензи хиларо баллаш дӀайаздар лорура, ткъа таксофонни маша хиларна баллаш, дуьхьал, тӀетухура[2].
2011-чу шеран товбецан (сентябрь) беттан чеккхенгахь «Вайнах Телеком» Россвязе чуйелира 300 000 номер эцаран заявка, Виртуальни сотови зӀенан оператор болх бан волавала; эсаран (октябрь) баттахь цунна 330 000 номер йелира. Проект кхочушйан план йара Скай Линк машанан инфраструктуран бух тӀехь[3]
Оцу хенахь операторо, роутершца (TDD диапазонан) йолу халонашка ца хьоьжуш[4], 2013-чу шеран кхолламан (январь) батте нохчийн операторо дӀахӀоттийра кредите ийина йолу[5] LTE машанан гӀирс, тӀаьхьа шех ца баьлла хаамаш а бевлира хьалхара абоненташна гӀуллакх дарх лаьцна. Амма 2010-чу шарахь эцначу лицензин хьелашца гӀирсан «Российн схьадалар долу гӀирсан» статус хила йезара, иза Минпромторгас чӀагӀйина хила йезара. Амма иза ден (производитель) — Центр беспроводных технологий (Томск) — шен чаккхенгахь болчу пайдаоьцучарех лаьцна хаам ца белира. Иза финско-германски Nokia Siemens Networks (NSN) а, Ӏилманан-производственни фирма «Микран» а цхьаьнатоьхна предприяти йара; хьалхарчу фирмин дакъа 75 % дара, шолгӀачун — 25 %. Оцу хенахь, Российн производителан статус хила, компанин 50 % а, цхьаъ акци а Российн резидентийн хила йезара. «Ростелекомо» ишттачу халонаш бахьана долуш оцу хенахь маша бан болийна бен бацара (Подольскехь тестови станци йоцург). Компанешна тӀе теснера заявка йина гӀуллакхаш ца дарна лицензеш дӀайяхаран кхерам йа низам дохош дӀахӀоттийна долу сертификат доцу гӀирс дӀалацаран кхерам[6]. КӀаьддиначуьра а, «Роснанос» NSN-ера «Центр беспроводных технологий» компанин 25 % ийина хиллера, цуо Российн компанешна 50 % плюс цхьа акци латтийра.
ТӀаьххье, 2013-чу шеран хьаьттан (август) баттахь Минкомсвязера кхетам беара, «Даймехкан производствон» гӀирс а, «Российн схьадаларан» гӀирс а — цхьаъ дац. Технически агӀора «Вайнах Телекоман» машанаш ГКРЧ-ан кӀадДеллачу хьелашна реза дара, иштта «Вайнах Телекоман» машанан социальни мехалла" хиларна коммерчески лелоран бакъо йелира. ТӀаьхьа Минкомсвяза сацам бира, Центр беспроводных технологий компанин сурсаташ «Даймехкан производствон РЭС» статусна догӀуш лоруш ду, цундела цунна «Российн схьадаларан телекоммуникационни гӀирсан» статусехь хила ца оьшу[7].
Ширачу Российн йукъараллехь и маша гӀарайелира, Рамзан Кадыров, «Россия 10» къовсамехь кхечу мобильни оператораша кхаьжнаш ца ларарна чӀогӀа реза воцуш, Instagram чохь кхайкхиначул тӀаьхьа, «эзарнаш» нохчийн абоненташ «Вайнах Телекоме» дехьабовларх[8].
Билгалдахарш
- ↑ В Чеченской Республике появился альтернативный оператор связи. сайт Главы и Правительства Чеченской Республики (2009 шеран 27 май). ТӀекхочу дата: 2013 шеран 24 декабрь.
- ↑ "Связьинвест" смел частоту подчистую (2010, 12 март). Дата обращения: 23 октябрехь 2025.
- ↑ Россвязь осчастливила "виртуалов". www.comnews.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 23 октябрь.
- ↑ "Вайнах Телеком" остался без роутеров. www.comnews.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 23 октябрь.
- ↑ "Вайнах Телеком" остался без роутеров. www.comnews.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 23 октябрь.
- ↑ Роскомнадзор не разрешил коммерческую эксплуатацию LTE-сети в Чечне, Известия (2013, 21 январь). Дата обращения: 23 октябрехь 2025.
- ↑ Сергей Генералов поймал радиоволну (2013, 16 сентябрь). Дата обращения: 23 октябрехь 2025.
- ↑ Кадыров: Чечня переходит на "Вайнах телеком", Ведомости. Дата обращения: 23 октябрехь 2025.