Оьрсийн меттан версиБашха проекташ
Мотт хийца
РУВИКИ-Х ЛАЬЦНА

Блуменау, Семён Фёдорович

Блуменау, Семён Фёдорович (1948 шеран 26 март, Рига) — Советан а, Российн а историк, историн Ӏилманийн доктор (1995) а, профессор а, Брянскан пачхьалкхан университетан йукъара историн кафедранткуьйгалхо 1995 шарера 2019 шаре кхаччалц Францин революцин историн говзанча.

Биографи

Вина 1948 шарахь Латвин ССР-н Ригехь пачхьалкхан белхахойн доьзалехь.

1967—1972 шерашкахь Москохан пачхьалкхан университетан историн факультетехь дешна.

1972—1975 шерашкахь Нохч-ГӀалгӀайн пачхьалкхан университетехь болх бина.

1975—1978 шерашкахь МПУ-н аспирантурехь(оьр.)нохч. дешна. Цуьнан куьйгалхо вара профессор А. В. Адо.

1978-чу шарахь академикан И. Г. Петровскийн цӀарахчу Брянскерчу пачхьалкхан хьехархойн институтан историн кафедрин лакхара хьехархочун болх бан волавелира, цуьнца доьзна ду цуьнан тӀаьхьадогӀу дерриге а хьехархойн гӀуллакхаш. 1986 шарахь цо ларйира кандидатски диссертаци «XVIII бӀешо чекхдолуш тӀом дӀабирзинчул тӀаьхьа хьалхарчу иттаннаш шерашкахь хиллачу йоккхачу буржуазни революцин французийн историографин коьрта тенденцеш».

1995 шарахь цо ларйира шен докторан диссертаци «Социально-экономикан историн массо а синкхетаман проблематике кхаччалц: XVIII бӀешо чекхдолуш хиллачу революцин французийн историографи (1945—1993)».

1995 шарера 2019 шаре кхаччалц — чийрик бӀешо гергга — цо куьйгалла дира Брянскан пачхьалкхан университетан йукъара историн кафедран.

Университетехь болх бечу хенахь цо куьйгалла дира 16 Ӏилманан кандидатна а, кхаа Ӏилманан докторна а. Россин Федерацин лакхарчу корматаллин дешаран сийлахь белхахо ву иза.

Цуьнан хӀусамнана Яковлева Светлана Павловна педагогикин кандидат а, кхузаманан а, хӀинцалерчу а Даймехкан историн а, бакъонан а кафедрин доцент а йу. Церан кӀентий Александр компьютеран инженер а, Илья врач-нейрохирург а ву.

Ӏилманан гӀуллакхаш

Сийлахь-йоккха Францин революцин историн а, кхузаманан историографин а говзанча.

Советан историографехь «Французийн революци йара „йовха“ сюжет, ткъа иза „Ӏаморна“ лерина историн Ӏилманан сегмент уггаре а „Ӏалашонан“ чех йара» — йаздо С. Ф. Блюменау. Цунна хетарехь, Сийлахь-йоккха Францин революци хилира йукъара революцин цхьа шатайпа архетип:

«Цундела политикан куьйгалхоша а, историкаша а хаддаза дустуш хилла дӀадаханчу бӀешо долалуш Россехь хилларг хӀетахь Францехь хиллачуьнца, параллелаш йохуш, аналогеш лоьхуш, урокаш эца гӀерташ, дӀадаханчу хенахь хилла эшамаш а, гӀалаташ а карла ца даха гӀерташ».

— Иванова Т. Н. // журнал «Диалог со временем», № 24, 2008[1].

Университетан кхоалгӀачу курсехь дуьйна иза говзанча хилира кхузаманан Францин историн Анатолий Васильевич Адо куьйга кӀел, цуьнан куьйга кӀел цо ларъйира дипломан диссертаци якобинийн лидерех цхьаъ волчу Колло д’Эрбуах лаьцна, цул тӀаьхьа аспирантурехь дешна, ларйира кандидатан диссертаци цу темина «ТӀом дӀабирзинчул тӀаьхьа хьалхарчу иттаннаш шерашкахь XVIII бӀешо чекхдолуш хиллачу Сийлахь-йоккха Буржуазни революцин французийн историографин коьрта тенденцеш».

Аспирантурехь доьшуш йолчу хенахь С. Ф. Блюменау произведенеш арайовла йолийра коьртачу Ӏилманан журналашкахь, масала, «Историн проблемаш» а, «Керла а, хӀинцалера а истори» а, «Французийн шераниг» а.

1980—1990 шерашкахь гучуйевлира автор французийн историографин уггаре а авторитетан говзанчех цхьаъ санна дӀахӀоттийна статьяш.

1989-чу шарахь Сийлахь-йоккха Францин революцин 200 шо кхачарца цхьана хенахь оьрсийн а, французийн а меттанашкахь арайаьлла евзаш йолу коллективан болх «Сийлахь-йоккха Францин революци а, Оьрсийчоь а» схьайоьллу С. Ф. Блюменау статьяца, цуьнан авторца Ю. Н. Афанасьев, «Сийлахь-йоккхачу французийн революцина гонаха дийцарш».

Оццу шарахь шина а авторо зорбане йаьккхира кхин цхьа статья «Францехь кхузаманан дов сийлахь-йоккхачу революцина гонаха» «Историн хаттарш» журналехь.

Историкан дуьххьарлера монографи арайелира 1992 шарахь «XVIII бӀешо чекхдолуш хиллачу йоккхачу буржуазни революцин хӀинцалера французийн историографехь ревизионистийн агӀо», цу тӀехь коьрта тидам тӀебахийтира Ф. Фюрен инновацин хьежамашна а, французийн Ӏилманчийн керлачу историн кхетамашна а.

1994 шарахь арайелира шолгӀа монографи «1960-70-гӀа шерашкахь Францин историн Ӏилманехь хиллачу революцих лаьцна къийсамаш».

1995 шарахь арайелира йоккха монографи 1945 шарахь дуьйна ах бӀешарахь революцин французийн историографи кхиарх лаьцна: «Социально-экономикан историн тӀера массо а синкхетамийн проблеме кхаччалц». Цо толлу А. Оларан а, А. Матьезан а дешархоша гойтуш йолу шира ишколаш а, хьалха дуьйна схьайогӀуш йолу «ревизионистийн» тенденци а, билгалйоккху 1970-гӀа шерашкахь марксистийн историографина йукъахь хилла кризис а, къовсам а.

Автор кхаьчна жамӀе, 90-гӀа шераш дуьйлалуш дуьйна Францехь сийлахь-йоккхачу революци Ӏаморехь керла, 4-гӀа мур дӀаболабелла, ШолгӀа дуьненан тӀом чекхбаьлча.

2011 шарахь зорбане йаьллачу С. Ф. Блюменау «1789—1791 шерашкахь Францехь кхоллараллин гуламан революцин трансформацеш» цӀе йолчу киншких лаьцна йазъйинчу статья тӀехь рецензенто Д. Ю. Бовыкин, оцу белхан цхьа могӀа къовсамехь долу низамаш билгалдаьхна, иза цу темина зорбане йаьхначу кхечу авторийн белхашца йуьстича, цо билгалдаьккхира, иза Францин революцица доьзна керла кхетам кхолла гӀерташ хилар, 1988-чу шарахь дуьйна, историографехь, дуккха а шерашкахь «ревизи» йийцинехь а, гӀуллакх кхин дӀа ца даьлла хиллехь а:

1988 шо кхачале хӀинцале а гуш дара, революцин ламастан кхетам шовданаш тӀехь дӀабоьхна ца Ӏаш, радикалан хийцамаш бан безаш хилар. Гучудолу сурт дерриге а фантастикан хетало, нагахь санна сюрреалистически дацахь — XVIII бӀешарахь хиллачу Францин революцех лаьцна буьззина барт болчух тера ду; цхьа а къийсам бац. Хетарехь, шозза итт шарахь сов лелаш долчу оцу гӀайгӀанечу низамах хьалхара башхалла хилла профессор Блуменау жайна. Блуменау Семен Фёдоровичан керлачу киншки тӀехь ойланаш йарца кхин цхьа ойла кхоллало: хӀара йеккъа цхьа керла, кхузаманан, чулацаме болх бац Францин революцин историн хьокъехь. Дискусси йан кхойкхуш жайна ду иза. Бовыкин Д. Ю. - Революция прав человека: о книге С. Ф. Блуменау // Французский ежегодник, 2012[2].

С. Ф. Блуменау, якобинийн «идеализацина» дуьхьал къамел деш, церан политикан практика «прогрессивни» лоруш болчарна дуьхьал[3], при этом:

С. Ф. Блуменаус дика а, хаддаза а гайтина, цхьана а кепара «деякобинизаци» йан гӀертаро хийцалуш доцу бакъдерш лесто йиш йоцийла. Якобинийн мур, мухха а билгалбаьккхинехь а — хьалаялар йа лахдалар санна — Йоккхачу Францин революцин дӀакъастош долу дакъа ду

— А. В. Гордон, Новая и новейшая история, № 5, 1996

[4].

Коьрта белхаш

Книгаш
  • Францин революцех лаьцна къийсамийн историх лаьцна. Францин революци а, Росси а. — М.: Прогресс, 1989. (соавт. Ю. Н. Афанасьевца)
    • Nouvelle polemique au sujet de la Revolution,La Revolution franeaise et la Russie. M.: editions du Progres, 1989.
  • XVIII бӀешо чекхдолуш хиллачу Сийлахь-йоккхачу буржуазни революцин кхузаманан французийн историографехь «ревизионистийн» тенденци, Брянск, 1992[5].
  • Францехь 1789—1791 шерашкахь хилира Кхоллараллин гуламан революцин хийцарш. — Брянск: Курсив, 2011[6].
  • Революцин Францин кхоьллинчу гуламан политикан тобанаш (1789—1791). «Левый центр». Брянск, 2016 (соавт. В. Ю. Салимонца).
  • Исторически ойла а, ойланийн истори а / Редкол.: С. Ф. Блуменау (отв. ред.) кхин а. — Брянск: Ара-хо Брян. пач. хьех. ун-та, 1998. — 195 а. — (Университеташна йукъара Ӏилманан белхаш гулбар. Брянскан пачхьалкхан хьехархойн университетехь И. Г. Петровский; Ара. 6).; ISBN 5-88543-106-X
  • Йукъараллин-экономикан историн тӀера массо а синкхетамийн проблеме кхаччалц: XVIII бӀешо чекхдолуш хиллачу революцин французийн историографи (1945—1993), Брянск., 1995.
Диссертациш
  • XVIII бӀешо чекхдолуш хиллачу сийлахь-йоккхачу буржуазни революцин коьрта тенденцеш тӀом дӀабирзинчул тӀаьхьа хьалхарчу иттаннаш шерашкахь (1940-гӀа шераш йуккъе дахча — 1960-гӀа шераш йуккъе дахча), Исторически Ӏилманийн кандидатан диссертацин автореферат, М.. 1986.
  • Социально-экономикин истори тӀера массо а синкхетамийн проблематике кхаччалц. XVIII бӀешо чекхдолуш хиллачу революцин французийн историографи (1945—1993), историн Ӏилманийн докторан диссертацин автореферат. М., 1994.
Статьиш
  • Йуха а XVIII бӀешо чекхдолуш Францин революци схьайаларх лаьцна// Вопросы истории, 1977, № 3.
  • «Анналаш» а, XVIII бӀешо чекхдолуш хиллачу французийн буржуазни революцин проблемаш а // Вестник Московского университета, сери «История», 1978, № 3[7][8].
  • Собуль А. Революцин ахархойн проблемаш Собуль А. (1798—1848) // Новая и новейшая история, 1979, № 1, соавтор А. В. Адо.
  • XVIII бӀешо чекхдолуш Францин революцин хенахь гӀалин халкъан болам Ӏаморехь ши некъ бу. // Вопросы истории, 1985, № 9.
  • ХӀинцалера французийн марксистийн историографи йоккха французийн буржуазни революцин. // Марксизм-ленинизм а, Малхбузера Европехь а, Америкехь а историн Ӏилманан кхиар а. Т. 1 М., 1985.
  • Францехь хӀинцалера къийсамаш Йоккхачу революцина гонаха. // Вопросы истории, 1989. № 3., соавтор Ю. Н. Афанасьев[9][10].
  • Йоккха Францин революци Ӏаморехь цхьайолу проблемаш. // Преподавание истории в школе, 1989, № 4.
  • ХӀинцалера французийн марксистийн историографи Францехь хиллачу революцин. // Новая и новейшая история, 1990, № 2.
  • Соле Ж. Революци хаттаршкахь. // Вопросы истории, 1990, № 9.
  • ХӀинцалера французийн историографи Вандеи а, Шуанри а // Новая и новейшая история, 1992, № 1.
  • Буржуази а, сийлахь-йоккха французийн революци а. // Вопросы истории, 1992.
  • Неолибералаш а, неоконсерваторш а революцин тӀаьххьарчу французийн историографехь // Малхбузенан кхузаманан а, хӀинцалерчу а исторехь национализм а, консерватизм а, либерализм а. Калининград, 1996.
  • Якобинизм сийлахь-йоккхачу Францин революцин историн жамӀашкахь // Новая и новейшая история, 1996, № 5.
  • Жорж Кутон. Хаьржина произведенеш 1793—1794 шерашкахь. // Новая и новейшая история, 1997, № 5.
  • ХӀинцалера французийн Ӏилманехь Шира кепехь а, Революци а Ӏаморехь историн а, антропологин а агӀо / Исторически антропологи: qeкъараллин Ӏилманашкахь цуьнан меттиг а, хьостанаш а, интерпретацин методаш а. Докладан тезисаш. — М.: РГГУ, 1998.
  • Дин а, 1789 шарахь Францехь хилла революци а. // Новая и новейшая история, 1998, № 3.
  • Сийлахь-йоккха французийн революци а, Наполеонан хан а // Йуккъера бӀешерийн а, хьалхарчу керлачу заманан а историн очеркаш. — Смоленск, 1998.
  • XVIII бӀешо чекхдолуш хилла Францин революци кхузаманан Ӏилманан дебаташкахь. // Вопросы истории, 1998, № 9.
  • Францин революцех лаьцна историн этюдаш. // Вопросы истории, 1999, № 9.
  • Людовик XV // Вопросы истории, 2000, № 9.
  • Керла некъаш лоьхуш: революцин ши бӀе шо кхачар а, Французийн историографи а. // Французский ежегодник 2000. М., 2000.
  • XVIII бӀешарахь Францин революци а, буржуази а // Новая и новейшая история, 2002, № 1.
  • Серлонан мур а, французийн революцин схьадовларан проблема а: кхузаманан гар. // Вопросы истории, 2003, № 9
  • Революци йолалуш килсан реформаш а, французийн йукъаралла а // Профессор А. В. Адо дагалоцуш: XVIII бӀешо чекхдолуш хиллачу Францин революцин кхузаманан таллам. — М. МГУ, 2003.
  • Жак Неккер // Вопросы истории, 2004, № 7.
  • Французийн шераниг 2003. Правые во Франции. // Вопросы истории, 2005, № 8.
  • Д. Ю. Бовыкин. Революци чекхъйаьлла йуй? Термидоран жамӀаш. // Вопросы истории, 2006, № 4.
  • Революцин хенахь терроран механизмех лаьцна французийн историк. // Новая и новейшая история, 2006, № 3.
  • Францин революцин кхузаманан историографи. // Вопросы истории. 2011, № 12.
  • Сийлахь Францин революци тӀейогӀучу хенахь дина политикан йозанаш // Новая и новейшая история, 2013, № 5.
  • Францин революци йолалуш сеньорийн бакъонийн проблема. 1790 шеран хӀутоссург беттан 3-чу дийнахь арадаьлла закон// Французский ежегодник, 2015.
  • Сийлахь-йоккхачу Францин революцин Кхоллараллин гуламехь чоьхьара историографи // Вестник БГУ, 2016, № 1(27),
  • XVIII бӀешарахь Францин революцин Кхоллараллин гулам а, кхочушдаран Ӏедал а // Вопросы истории. 2017.№ 4.
  • Францин революцин хенахь харжамашца доьзна хаттар хьокъехь Францин Кхоллараллин гуламехь хилла дебаташ // Новая и новейшая история. 2017, № 6.
  • А. В. Гордонан «Эчиган оьмаран историкаш» цӀе йолчу книги тӀехь ойланаш // Новая и новейшая история. 2019. № 6.
  • Наполеонан карьерехь корсикан мур // Вестник Брянского государственного университета. − 2020 — № 1. А.9-15.
  • XX бӀешеран историкаша шайн белхаш тӀехь а, зорбанехь а, коммуникацехь а // Французский ежегодник, 2020. А. 392—404.
  • Францин Кхоллараллин гуламан депутаташа тӀеэцначу кепара 1789 шеран аьхкенна нах вон лелар // Вестник Брянского государственного университета.- 2020. № 3
  • Францехь хьалхара революцин жаккерин кхачамбацарш а, Къоман гуламийн жоьпаш а // Вестник Брянского государственного университета. −2020. — № 4.
  • Францин революци йолалуш сеньорийн режим а, килсан дистин а къийсам // Вопросы истории — 202.1 — № 6(1). — А. 127—144
  • 1789 шеран гурахь Версальехь парижанашан марш: мацаллин бунт йа политикан акци // Вестник Брянского государственного университета. − 2022 — № 2, а. 31-37
  • Ирхъоллар а, Ӏазапаш а, «лацаран кехаташ»: Ширачу кепехь заманахь Францехь зуламан а, политикан а гӀелонаш // История, Общество. Политика 2022. № 3(23). а. 39 −48.
  • Францин революцин Кхоллараллин гулам XVIII бӀешо чекхдолуш къийсам латторехь шена луъург лелорехь тобаца // Вестник Брянского государственного университета.2023 № 3 (57) С.32-39.
  • Советан заманан даймехкан историографи Францин революцин хьалхарчу муьрехь эскархойн сингаттамех лаьцна //Вестник Брянского государственного университета-2024-№ 3,с.13-19.
  • Францин революцин йуьхьанцара муьрехь эскарехь хилла сингаттам а, Ӏедалан позици а. //Учёные записки Орловского государственного университета − 2024-№ 4-а.25-30

Билгалдахарш

  1. ↑ Иванова Т. Н. В. И. Герье как историк Великой французской революции. roii.ru. журнал «Диалог со временем» (2008, №24). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 27 январь.
  2. ↑ Д. Ю. Бовыкин Революция прав человека: о книге С.Ф. Блуменау. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 23 январь.
  3. ↑ Клио модерна, Том 4, 2003
  4. ↑ Якобинство в исторических итогах Великой французской революции традиции и этапы изучения проблемы.
  5. ↑ Cahiers du Monde russe, janv.-mars. — Éditions de l'École des hautes études en sciences sociales, 2002. — Vol. XLIII (1). — С. 452. — 896 с.
  6. ↑ Varoujean Poghosyan, " Semion Blumenau, Les transformations révolutionnaires de l’Assemblée constituante de la France en 1789—1791 ", Annales historiques de la Révolution française, 370 | 2012, 246—249.
  7. ↑ Heiner Timmermann. Die Französische Revolution und Europa, 1789—1799. — Dadder, 1989. — С. 109. — 746 с. — ISBN 978-3-926406-27-9.
  8. ↑ Annales historiques de la révolution française. — Firmin-Didot & Cie., 2002. — С. 201. — 968 с.
  9. ↑ Jay Bergman. The French Revolutionary Tradition in Russian and Soviet Politics, Political Thought, and Culture. — Oxford University Press, 2019. — С. 328. — 568 с. — ISBN 978-0-19-258036-8.
  10. ↑ Jahrbücher für Geschichte Osteuropas. — Priebatsch's Buchhandlung, 1991. — С. 261. — 684 с.

Литература

  • Семён Фёдорович Блуменау // Историки России: Кто есть кто в изучении зарубежной истории. — Ставрополь, 2004.

Хьажоргаш

Кхин дӀа темана тӀехь

Категореш