Биркъаш

Биркъаш — кӀеда гӀад а, гийла кхиина xӀoтyxypг йолу мас. Дукха хьолехь доцу гӀад долуш, карсан куц биркъийн мас. Очинан йохалла йоккха йац — 1 мм кӀезга. ХӀотухучу декъан дакъа гӀадца кхача тарло 10—20 мм. Маж гӀад тӀера дӀасайоьду симметрица, амма церан барам цхьаьна миллиметр йохаллехь гӀад алсама ду, мас тӀехьчул, уьш хаъал йеха йу. Биркъийн можан зӀаьнарш ду, церан йохалла 1 мм гергга хуьлу; биркъашан можан стоммалла хуьлу 5—7 мкм гергга, уьш атта хедаш ца хуьлу, сетташ хуьлу, онда хуьлу.

Олхазарийн йерриг месаш йекъало кхаа тайпане: ласто, контуран, биркъаш. Даккхийчу олхазарийн биркъаш къайладаьхна контуран месаша. КӀорнийн, месийн къовлар кхиина бац, къелина йеккъа биркъаша. Биркъаш латтайо контуран месаш дегӀан гена, иза бахьнехь царна йукъахь кхоллало йовхонан изоляци йо, чкъор меттаха ца долу йа кӀезга меттах долу. Оцу кӀезга меттах долу чкъоьро ловзайо масех роль олхазарна: иза паргӀата лаьтта хин тӀехь, цуьнан месаш тӀада ца йо, олхазар шел ца долуьйту шеран шийлачу заманахь. Наггахь олхазарийн месийн къовламехь хуьлу контуран месашна а, биркъашна а йуккъера тайпана. Церан хуьлу деха а, сетта а гӀад, амма маж вовшах тесна йац хӀотухучунга. Иштта кхолламех олу биркъийн мас.

Биркъаш хуьлу хин чухула лелачу олхазарийн — бедийн, гӀезийн, кхечеран.

Биркъаш йовхо кӀезга чекхйолуьйту, тӀуналла ца худа, йайн йу, истинг ча хуьлу.