Арутюнов, Алексей Иванович
Арутюнов, Алексей Иванович (1914, Соьлжа-ГIала, Терекан область— 1994, Москва) — технически Ӏилманийн кандидат, мехкадаьттан а, газан а системийн, мехкадаьтта а, газ а гулйаран, къасторан, кечйаран гӀирсийн а, технологин а декъехь билгалбевллачу говзанчех цхьаъ, Ленински премин лауреат [1].
Биографин дакъош
Дуьнен чу ваьлла Соьлжа-ГIалахь, мехкадаьтта лелочу белхалочун доьзалехь.
Дешар
1936-чу шарахь М. Азизбековн цIарах йолу Азербайджанан индустриальни институт чекхйаьккхина, лаьмнийн инженеран квалификаци йелла цунна [2].
Белхаш
1936-чу шарахь АзНИИ-н лаборантан болх бира.
1938—1942 шерашкахь иза вара Азнефтекомбинатан мехкадаьтта даккхаран декъан лакхара инженер а, АзНИИ-н лакхара инженер а.
1942—1956 шерашкахь Йуккъерачу Азехь болх бира коьрта инженер а, Андижанан мехкадаьттан меттиган директор а, «Средазнефть» ассоциацин «Андижаннефть» трестан коьрта инженер а волуш.
1956—1972 шерашкахь Москвахь болх бира: ВНИИГАЗ-ехь газ арахоьцучу лабораторин куьйгалхочун даржехь, СССР Министрийн Советан пачхьалкхан комитетан йагоран промышленностан коьрта говзанча, Госкомитетан мехкадаьттан а, газан а сурсатийн департаментан куьйгалхочун гӀовс. мехкадаьтта доккхучу промышленностан министерствон технически дирекцин отделан куьйгалхо, мехкадаьттан а, газан а гӀирсийн, технологийн, вовшахтохаран коьртачу дирекцин мехкадаьтта гулдаран а, кечдаран а гӀирсийн отделан отделан куьйгалхо[3].
1972 — 1993 шерашкахь «ВНИИнефть» компанехь мехкадаьтта а, газ а гулйеш а, кечйечу а лабораторин (секторан) куьйгалхо вара.
СовгIаташ
- Ленинан совгӀатан лауреат (1963 шарахь) «Газан конденсатан меттиг кхиоран технологи радикалан кепара тоярна».
- СССР-н хьакъволу нефтяник.
- Сийлаллин Знак орденца
- Къинхьегаман ЦӀен Байракхан орден (шозза йелла)
- СССР мидалца ( и санна 4 мидал йелла)
- ВДНХ-н 6 мидал а йелла.
Цхьайолу публикацеш
27 изобретенин, 200 герга Iилманан белхийн автор ву.
- Арутюнов А. И.Газан гIунашкахь дебитан хийцамаш — М.: ГосИНТИ, 1959.
- А. И. Арутюнов, Хушпулян М. М. Газ компрессорца чуозор а, газлифтни гIунаш Iалашйар - М.: ВНИИОЭНГ, 1978. — 58 с. — (Сер. «Машины и нефтяное оборудование»: обзор. информ. / ВНИИОЭНГ).
- Арутюнов А. И. Мехкдаьттан гIунашкахь продуктивность хилар. — Баку: Азгостоптехиздат, 1941. — 134 с.
Билгалдахарш
- ↑ Лауреаты премий. ТӀекхочу дата: 2017 шеран 4 ноябрь. Архивйина 2017 шеран 3 октябрехь
- ↑ Арутюнов Алексей Иванович. oil-industry.net. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 22 сентябрь.
- ↑ Academician Aleksandr Ivanovich Arutyunov - the founder of Ukrainian Neurosurgery (on the occasion of his 110th birthday). www.mediasphera.ru. ТӀекхочу дата: 2025 шеран 22 сентябрь.