Адаман тӀай
Ада́ман тӀай, кхин а Рамин тӀай, Рамасету (санскр. रामसेतु [Rāmasētu]; там. இராமர் பாலம் [Irāmar pālam]) — гомхин а, гӀайренийн а могӀа, бохалла 48 км ХӀиндин Ӏапказ чохь, ХӀиндин а, Шри-Ланкин а йукъахь.
Геологин агӀор ладаме лекха меттиг йу (гӀум-аренан бух), бахбелла ХӀиндин Рамесварам гӀайрен тӀера Рамнад мерехь Шри-Ланкин Маннар гӀайренна тӀекхаччалц. Меттигашкахь кегий гӀайренаш гучуйовлу, амма дукхах долу дакъа хи бухахь Ӏуьллу 1—1,25 м кӀоргенехь хи хьаладаларца; ткъа Рамнад мерна а, Рамесварам гӀайренна а йукъахь хидоькъе бен йац, Памбанан дехьаволийла олуш йолу, кегий кеманаш чекхдовлалуш. Бураман цӀерпоштнекъан дехьавалар лела ТӀайца нийса дӀа.
Шира Ӏарбийн а, португалийн а карташца, Рамасету тӀехула чекхвалалора XV бӀешо чекхдаллалц. XV бӀешо чекхдолуш, 1481 шо чекхдолуш иза дохийна штормо, иза йина мохбегоро[1].
Брахманаш олу Адаман тӀайх Раман тӀай йа Нала тӀай. ХӀиндин эпосехь «Рамаяна» дийцарехь, иза йина паччахьан кӀента Рамин омрица. Иза йар дӀадаьхьира архитекторан Вишвакарманан кӀентан Налан Ӏуналлехь, Рамин куьйга кӀел болчу а, бертахойн а ницкъаша, шайна йукъахь маймалан эскар а долуш. Рамин эскарш ТӀайх дехьадевлира Шри-Ланке, цуьнан урхалхочуьнца, жинца Раванца тӀом бан, цо лачкъийна хилла Рамин йезар Сита.
Бусалба наха дийцарехь, оцу гомхаллаш тӀехула Адам, Хьава йолчу вахара хӀокху заманан Джидда гӀалин кӀошта, шешша Йалсаманера арадьхча, Адам Шри Пади тӀекхоьссича.
XXI бӀешо долалуш ХӀиндин правительство проект йина ХӀиндина а, Шри-Ланкина а йукъара хидоькъен бух кӀорга беш, оцу балхо 30 сахьтанна бац бийр бу гӀайренна гуонахьара некъ (400 км гергга). Проектан дуьхьалончаша болам бира Рамасету Цейлонана историн тӀаьхье санна Ӏалашйарна.
2009 шарахь российн кинорежиссёро Волков Александра документан фильм йаьккхина цӀе «Рамин тӀай» йолуш[2]. Фильмо гойту ший а верси ТӀай даран, амма жамӀехь иза вогӀу тӀай куьйга дина хиларан ойланна тӀе. Фильм арайаьлла оьрсийн, ингалсан, кхин а тамилийн меттанашкахь, гайтина ХӀиндехь, Шри-Ланкехь, Россехь.
Билгалдахарш
- ↑ «Мост Рамы». Архивйина 2013 шеран 12 апрелехь (видео, 3:20)
- ↑ Фильм А. Волкова «Мост Рамы» (2009). Кху чуьра архивйина оригиналан 2013 шеран 12 апрелехь
Литература
- When Megaengineering Disturbs Ram: The Sethusamudram Ship Canal Project / Michiel van Dijk and Virginie Mamadouh // Engineering Earth. The Impacts of Megaengineering Projects. In 3 volumes. Vol. 1 / Ed. Stanley D. Brunn. — Springer, 2011. — e-ISBN 978-90-481-9920-4. — DOI 10.1007/978-90-481-9920-4. — Ch. 18. — P. 297.
- Physical Geography // Ceylon. A General Description of the Island, Historical, Physical, Statistical. In 2 vols. Vol. 1. — Asian Educational Services, 1994 (reprint, first published in 1876). — Ch. IV. — Pp. 58—61.
Кхин дӀа темана тӀехь
 | |
|---|---|
| Библиографин каталогашкахь |
