Австралин гӀаргӀули

Доккха олхазар, 161 см гергга лекха, олхазарийн тӀемаш 180 см, йозалла 6 кг. ХӀиндин гӀаргӀулех тера йу иза, амма, цунах къаьсташ, мелла а бодане а, жима а йу. Йуьхь а, беснеш а, мер чуьра тӀоьрмиг а кораллин-цӀен йа сирла къегина-оранжан бу. Таж тӀехь месаш йац, оцу меттигехь чкъор баьццара-сира песах тера хуьлу. БӀаьргаш оранжан йа можа-оранжан хуьлу. ЗӀок мелла а йеха, сира йу. ДегӀан месаш сийна-сира йу, тӀемийн леларан месаш доцург: хьалхарчу рогӀера месаш Ӏаьржа ала мегар ду, ткъа шолгӀачу рогӀера сира ду. ШолгӀачу рогӀера леларан месааш чӀогӀа деха хуьлу, цӀога дӀакъовлу, шлейф санна хӀума кхуллуш. Когаш беха а, Ӏаьржа а бу.

Сте-боьршаллин диморфизм (стечунна а, боьршачунна а йукъахь гуш башхалла йац) билгал йаьлла йац, хӀетте а боьшанаш мелла а йаккхий хета. Къона олхазарийн корта берриг хьаьрса йа сира месаша къевлина йу. БӀарган Ӏаьржа ду, ши-кхо шо даьлча оранжан бос хуьлу.

Карарчу хенахь иза Ӏаш йу Австралин къилбаседехьа а, малхбалехьа а, ткъа иштта Керла Гвинейхь жимачу меттигехь. Хьалха гӀаргӀулин ареал дӀалоцуш йара дуккха а йоккха майда, йерриг аьлча санна континентехула дӀасайаьржина, къилба а, йуккъера а континентан йаьсса аре а, лаьмнин а кӀошташ йоцург. Амма цуьнан дӀасадаржар къилбаседехьа а, малхбузехь а дикка алсамдаьлла тӀаьхьарчу шерашкахь, иза доьзна ду цуьнан кхачанан хьост санна йалта агӀор хийцадаларца.

Охьахиъна дахар леладо цо, шен ареалехь дӀасалела йиш йелахь а, шеран муьре а, хенан хьелашка а хьаьжжина. Йекъачу хенахь олхазарш гулло теза хиш долу уьшалаш йистехь, цигахь цара кхача бо цийн хин бӀарах (Eleocharis dulcis). ТӀуьначу хенахь уьш дӀасадаьржа бен бина меттигашка, уьш дӀатарло уьшалаш долчу кӀошташка, тӀуначу байш тӀаьхь йа кхин уьшалаш динчу меттигашкахь.

Австралин гӀаргӀулеш массо а хӀума йуш йу, ораматийн а, акхаройн а кхача бууш. Коьрта диета йекъачу хенахь йу цийн хин бӀара (Eleocharis dulcis). Иштта кхача бо кхечу хин ораматан орамех, ялтах, сагалматех, моллюскех, исскогболарех, пхьидарчехь.