«ТӀеман сийлаллин гӀала» стела (Соьлжа-ГӀала)

«ТӀеман сийлаллин гӀала» стела (оьрс. Стела «Город воинской славы» (Грозный)) — Соьлжа-ГӀалахь 2015-чу шарахь Сийлахь-боккха Даймехкан тӀамна гӀалин бахархоша йинчу белхан сийнна, гӀалина Россин Федерацин «ТӀеман сийлаллин гӀала» сийлахь цӀе йаларна лерина схьабиллина иэсан хӀоллам.

Истори

2015 шеран 6-чу апрелехь Россин Федерацин Президентан(оьр.) омрица, Сийлахь-Боккха Даймехкан тӀамна Соьлжа-ГӀалин бахархоша йинчу белхан а, церан майраллина а, чӀогӀаллина а, шеш ца кхоорна а гӀалина «ТӀеман сийлаллин гӀала» сийлахь цӀе йелла[1].

Сийлахь-боккха Даймехкан тӀамна фашистийн Германи(оьр.) эшорехь советийн халкъо(оьр.) йинчу толаман Соьлжа-ГӀалас боккха хазна латторна делла гӀалина и сийлахь цӀе[2].

2015 шеран 22-чу июнехь Москохан Кремлехь сийлахь-дезчу хьолехь дӀайелла и сийлахь цӀе йеллачу гӀалашна грамоташ йаларна лерина церемони. ХӀора ишттачу гӀалахь иэсан стела хӀоттор бехкам хиларна, 2015-чу шеран 25-чу июнехь Соьлжа-ГӀалахь схьабиллина «ТӀеман сийлаллин гӀала» мемориал.

Оцу шарахь арахийцира Соьлжа-ГӀалина «ТӀеман сийлаллин гӀала» цӀе йаларна лерина, мах 10 сом болу иэсан ахча. ШолгӀачу шарахь, оцу хиламна лерина, арахийцира поштан марка(оьр.)[3].

Куц

«ТӀеман сийлаллин гӀала» стела Соьлжа-ГӀалин йуккъехь, мэрин гӀишлон хьалхарчу майданехь(оьр.), Исаевн ураман а, Эсамбаевн бульваран(оьр.) а вовшахкхетачохь йу.

ХӀоллам бу 13,42 метр лакха йолу, гранитах йина, постамент тӀе хӀоттийна йолу колонна. Стелин боьххьехь Россин Федерацин хӀост хӀоттийна — дешица кхоьлина ши корта болу аьрзу. Бухахь кечдина ду Россин Федерацин Президентан омрин текст тӀехь йолу плиташца а, иштта мехкан, Нохчийн Республикин а, Соьлжа-ГӀалин а геральдикин билгалонашца а[3].

Композици йуьззина йу майданан сенашкахь хӀоттийначу диъ гранитни пилонца. Уьш кечдина ду борзанан барельефашца а, горельефашца а, цара гойту гӀалин а, цуьнан бахархойн а тӀеман историн коьрта мур а, хьалхалерачу заманан турпалаллин агӀонаш а.

ХӀолламан исбаьхьаллин кечдар кхочушдина Россин Федерацин хьакъ долу исбаьхьалча Салават Щербаковс(оьр.) дакъалоцуш. ХӀолламан цхьадолу дакъош Россин тайп-тайпанчу регионашкахь дина, тӀаьххьара вовшахтоха Соьлжа-ГӀала кхачийна[4][5].

Галерей

Билгалдахарш

  1. В. В. Путин. Указ Президента Российской Федерации от 06.04.2015 г. № 176. Президент России (2015 шеран 6 апрель). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 май. Архивйина 2021 шеран 5 майхь
  2. Ильяс Заураев. Город Грозный – «Город воинской славы» Почему? Вести республики (2015 шеран 23 май). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 май.
  3. 1 2 Тумсоева.
  4. Лекция «Город воинской славы – Грозный» — Государственное бюджетное учреждение «Мемориальный комплекс Славы имени А. А. Кадырова». Государственное бюджетное учреждение «Мемориальный комплекс Славы имени А. А. Кадырова». ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 май.
  5. 45 достопримечательностей Грозного 2026: фотографии и описания — Tur-Ray.Ru. tur-ray.ru. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 2 май.

Хьажоргаш