Эней, Анхиз и Асканий (скульптурная группа)

Тоба масех фигурех лаьтташ йу, цхьана сцени тӀехь цхьаьнатоьхна. Центран фигура йу шлемехь йолу тӀемло, цуьнан кӀажа бу. Иза панцирь тӀехь ву, цуьнан кӀелахь го туника, йисташкахула йозанашца кечйина, а кӀайчу голашна кӀелахь йолу шорташ а. ТӀемлочо голашна тӀехь йолу гӀамарш лелайо. Фигура плинтан йисттехула шуьйрачу когашца гайтина: аьрру ког хьалха баьккхина бу, ткъа аьтту гола жимма архитектурин декъан тӀе таӀийна йу.

ТӀемлочо шен аьтту белаш тӀе воккха стаг хьалаво. ТӀемлочун а, воккхачу стеган а доца маж а, мекхаш а ду. Воккхачу стеган корта кӀадинах бихкина бу, цуьнан аьрру куьг тӀемлочун букъ тӀехула охьадоьжна ду, цуьнан хьенна тӀехь йолчу цӀоганна тӀе кхочуш. Аьтту куьйга тӀемлочо цхьа куьг долу Афинан жима фигура лоцу, цуьнан корта цуьнан голан тӀехь Ӏуьллуш бу. Воккхачу стеган хьеннаш драпировкаца хьаьвзина йу, ткъа цуьнан когаш хӀаваэхь лелаш гайтина ду.

Композицин тӀехьахь, аьтту сахьтехь, гайтина бу туникехь а, плащехь а волу жима кӀант. Цуьнан позехь тӀемлочун ког дӀахӀоттор гойту: аьтту белаш а, дӀадаьстина долу ка а хьалха даьккхина ду, гола тӀехьа кхоьссина йу. КӀентан ша йолу фигура кхетаран кепехь йина йу, коьртачу композицица аьтту ка уллехь цхьаьнатоьхна йу.

Фигурашна йуккъера меттиг чолхечу архитектурин декъаца дуьзна ду, цуьнан лахарчу декъехь шина агӀор «сухарикаш» йу. Дисина гӀортор лаьттан кепехь йина йу. ГӀорторан аьтту хьалхарчу йисттехула тӀехула «Le pautre» аьлла йоза ду. Скульптурин тобан барамаш: лекхалла – 91 см, бух – 43×42 см.

И болх бронзах кхетаран кепехь бина бу. Лелийна Ӏаьржа-боьмаша патинаци, иза тӀехуларчу декъанна кӀоргалла а, текстура а ло. И техника таро ло скульптуран лакхара деталлаш а, йехачу хенан чӀогӀалла а кхочуш йан, иза мехала ду историн произведенийн.

Экспонат А. С. Пушкинан цӀарах йолчу Пачхьалкхан исбаьхьаллин музейхь Москохахь Ӏалашйеш йу. Музей йу Российн уггар йаккхийчу учрежденешна йукъахь, исбаьхьаллин произведенийн хьал долу коллекцица.