Хина зударийн хелхар (рельеф)

Рельеф деасаберган кепехь йу, лакхара йист нийса йоцуш. Композици шина тӀегӀане йекъало. Лакхара, жимаха дакъа кхаа вертикалан хийистан суьрташца дуьзна ду. Голаш тӀехь йолу тулгӀенан асано лакхара дакъа доза до. Цуьнан жамӀ ду, суьртийн когийн лахара дакъош къайлаха хилар. Иза бахьана долуш, хийисташ хи чохь ловзуш йа цунах арайовлуш санна хетало.

Рельефан йуккъехь лаьтта йуккъера хийистан сурт. Иза аьрру гола тӀе таьӀна йу, ткъа аьтту гола сацийна гойтуш йу. Аха сацийна куьйгаш агӀонашка дӀасадаьхна ду. Суьрта тӀехь йоккхачу чкъоьрашца йолу духар гойтуш ду, иза букъа тӀехула когаш тӀекхаччалц охьадоьду. Юьхьан аматаш а, месаш а кӀезиг билгалйина йу.

Аьрру сурт ах-хьаьвзина гойтуш ду, сихачу боламца. Голаш тӀе кӀади тесна ду, ткъа корта юхахьаьвзина бу. Аьтту куьг коьрта тӀе кхоьссина ду, аьрру куьг юхадаьккхина ду, пӀелг гола тӀе кхачалуш а, духар латтош а.

Рельефан аьттучу сонехь долу сурт кӀадин чкъоьрашца юьззина къайлаха йу. КӀезиг билгалйина профилан аса бен ца го. Суьртийн анатомин бакъ кхолларо композицин динамика ло, ткъа цхьана суьртан симметри чуьра дӀадаларо рельефан сурт кӀезиг рационалан а, алсам дийна а до. Рельефан лакхара йист тулгӀенан асаца кечйина йу, гоьргачу арадаларшца, цара нимб хьехадо. Композицин лахара дакъа ша лаьттачу суьртаца билгалдаьккхина ду, иза паргӀатчу позехь, куьйгаш кӀезиг дӀакхоьссина долуш ду.

Рельеф искусственни материалца йина йу, кхеторан техника лелош. ХӀокху технологис таро ло кӀадин нийса асеш а, чкъоьраш а дика гайта. Искусственни материал лелоро дукха йехар а, чолхе композицеш кхолла таро а ло.

Произведени Герман Брахертан цӀа-музейхь гайтина йу Светлогорскехь, Калининградан областехь. Музей, 1993-чу шарахь кхоьллина, скульптор Герман Брахертан а, цуьнан зудчун а кхоллараллина лерина йу. Музейн экспозицехь йу скульптураш, медалан белхаш а, дешийн хӀумнаш а, цара гойту исбаьхьаллин монументалан исбаьхьаллин областера кхолларалла.