Хелхар (скульптура, 1948)
Хелхар — кебрачо дечигах йина скульптура, ваянин техникехь кхоьллина, Эрзя Степана 1948-чу шарахь. Номенклатуран объектан цӀе: Хелхар.[1].
Хаам
Скульптуро гойтуш йу кхаа адамийн сурт, дечиган гӀодахь дӀахӀоттийна долу. Адамаш духаршца ду, уьш наросаташ санна долуш. Зударийн фигуро, шен аьрру куьг хьалаайдина долуш, цунна букъ тоьхна лаьттачу стеган аьтту куьган пхьаьрсанашкахь кхета. Цуьнан белашна а, лагана а гонаха лаьхьа хьийзина бу. Стеган аьтту агӀор, гай тӀехь, кхоалгӀа фигура йу, корта охьатаӀийна йолуш. Цуьнан аьтту ког дика кечбина бу, ткъа аьрру куьг хьалаайдина ду, иза болам хилар гойтуш. ТӀехьа, гӀодан лахарчу декъехь, «С. Эрьзя 1948» аьлла йоза ду.
Материалаш а, техника а
Произведени куьйга ваянин техникехь кхоьллина йу. Белханна хаьржина материал — кебрачо дечиг ду, шен луьсталлица а, хазачу текстурица а гӀарадаьлла долу. Ваянин технико таро ло асанаш а, кепаш а дика кечдан, иза композицин динамика билгалйоккхуш ду. Скульптуран хӀора дакъа, айдиначу куьйгаш тӀиера фигура гонаха хьийзинчу лаьхьане кхаччалц, чӀогӀа тидамехь кечдина ду.
Долу меттиг
«Хелхар» скульптура С. Д. Эрьзин цӀарах йолчу Мордовин Республикин исбаьхьаллин исбаьхьаллин музейхь гайтина йу. Музей, 1958-чу шарахь йиллина а, Саранскехь йолуш а, Эрзя Степанан белхийн уггар йоккха коллекци йу. Цуьнан фондехь 200 сов произведени йу, уьш гойтуш ду суртдиллархочун кхоллараллин мехала муьраш а, регионехь скульптуран кхиар а.