Динамо-машен
Дина́мо-маши́на йа дина́мо (наггахь мотт атта буьйцуш "динамка") — ширйелла цӀе гуттаренна токан генератор.
Динамо дуьххьарлера электрогенератор йара промышленностехь лелош йолу. ТӀаьхьо иза хийцира хийцалуш йолу ток генераторша, хӀунда аьлча хийцалуш йолу ток ледара ю трансформаци.
Сурт хӀоттор
Динамо лаьтта Сераца катушкех статоро кхоьллинчу Магнитни майданахь хьийзаш, я нийсса бӀостанехьа: магнит хьийза, амма катушка лаьтташ йу. Ротацин энерги Фарадейн законца хийцало хийцалуш йолу токца, амма XIX бӀешарахь цаьрга практически хийцалуш йолу ток лело ца хаарна, цара лелайора щетка-коммутаторан цхьаьнакхетаралла, хийцалуш йолу поляралла йухайерзорхьама (гуттаренна ток арайолушшех схьаэца). Цуьнан жамӀ дара хаддаза поляралла йолу пульсацин ток.
ХӀинцалерчу заманахь термин динамо лелайо коьртачу декъана жима вилспетан йа туристийн генератор хьахош[1], вилспетна серло луш болу фара, иштта электрофонараш чуйиллина жима генератор а йолу, электродинамикин йа ша-шех заряд йеш йолу фонарь, автономехь болх бан йиш йолуш, батарейш а, аккумуляторш а йоцуш, стационаран 220 В ток латточу меттигера зарядка ян а ца оьшуш, батарейш хийца а ца оьшуш, бодаш болчу хенахь болх бан йиш йолуш аренгахь. Цкъацкъа ДП-62 радиоактивалла гойтуш йолчу куьйга хийцалуш йолчу токан генераторах, химин батарейш йоцуш луьра болх бан лерина йолчу, гӀалат динамо олу. Цхьайолу советийнн куьйга лелош йолу электрофонарикаш а йара динамошца а йоцуш, кӀезиг ницкъ болу хийцалуш йолу токан генераторшца кечйина.
ХӀокху заманахь динамо кхин а лелайо цхьацца тренажерашкахь неонан серло тухуш, иштта куьйга пӀелгийн гироскопин тренажёрашкахь.
Истори
Дуьххьара динамо-машен дагайеира Йедлик Аньоша 1827 шарахь. Цуо формулировка йира динамон концепцина йалх шо хьалха, иза Сименса дийцале, амма патент ца йаьккхира.
Билгалдахарш
- ↑ Однако велосипедное «динамо» зачастую является генератором не постоянного, а переменного тока (максимально простая конструкция в виде неподвижной катушки и вращающегося постоянного магнита, без щёточно-коллекторного узла), поскольку необходимости в постоянном токе для велофары нет