ГӀиргӀа (олхазар)
ГӀиргӀанаш (лат. Accipiter) — гӀиргӀанийн (Accipitridae) доьзалера гӀира олхазарийн тайпанара олхазар. И куьцехь долу олхазарш доца шуьйра сеттина тӀемаш а, деха нийса цӀога а долуш ду. Церан деха мӀараш йолу когаш ду, цаьца шен ижу йуьй, ира маӀар кепара зӀок йу. Даккхийчу олхазарийн бос пурхнехьа могӀанаш оьхуш бу лахарчу дегӀан агӀор, лакхе сира йу, тӀемаш ца тухуш мох лоьцуш лелар цуьнан амалехь дац[1]. Сте гӀиргӀа, доккха хуьлу боьршачул.
ГӀиргӀанаш дукха хьолехь ларйо шен ижу кӀела а хуий лакхенашкахь йа хӀаваэхь, ижу гучуйолуш сихха тӀулг санна охьайогӀийц схьалоцу. Коьртаниг дуу кегийра олхазарш а, декхаш долу дийнаташ а.
ГӀиргӀанаш — хьуьнан олхазарш ду шуьйрачу ареалашца. ГӀиргӀанаш йеха коьртаниг хуьнан йа коьллийн массивашкахь.
Кепаш
Дуьненайукъара орнитологин берто тайпана йукъатуху хӀара тайпана кепаш[2](цӀераш йалийна Бёме а, Флинтан а дошамца (1994)[3]):
- Accipiter albogularis — Къигкепара гӀиргӀа
- Accipiter badius — Туркестанан тювик
- Accipiter bicolor — Ши бос болу гӀиргӀа
- Accipiter brachyuce — Керлабританин гӀиргӀа
- Accipiter brevipes — Европин тювик
- Accipiter butleri — Никобаран тювик
- Accipiter castanilius — Каштанагайдолу гӀиргӀа
- Accipiter chilensis
- Accipiter chionogaster
- Accipiter cirrocephalus — Лагах доьхка дихкина гӀиргӀа
- Accipiter collaris — Лагах ах доьхка дихкина гӀиргӀа
- Accipiter cooperii — КупергӀеран гӀиргӀа
- Accipiter erythrauchen
- Accipiter erythronemius
- Accipiter erythropus — ЦӀе гӀогӀ долу гӀиргӀа
- Accipiter fasciatus — Австралин боьра гӀиргӀа
- Accipiter francesii — Мадагаскаран гӀиргӀа
- Accipiter gentilis — ГӀиргӀа-сарсал
- Accipiter griseiceps — Сулавесин кӀужболу гӀиргӀа
- Accipiter gularis — Японин лекъ
- Accipiter gundlachi — Кубин гӀиргӀа
- Accipiter haplochrous — КӀайнгайдолу гӀиргӀа
- Accipiter henicogrammus — Молуккон гӀиргӀа
- Accipiter henstii — Мадагаскаран сарсал
- Accipiter hiogaster
- Accipiter imitator — ГӀиргӀа-йоьлуш йолу
- Accipiter luteoschistaceus — Сира-айсина гӀиргӀа
- Accipiter madagascariensis — Мадагаскаран лекъ
- Accipiter melanochlamys — Ӏаьржабукъ болу гӀиргӀа
- Accipiter melanoleucus — Ӏаьржа-кӀайн гӀиргӀа
- Accipiter meyerianus — МейергӀеран гӀиргӀа
- Accipiter minullus — Африкин жима лекъ
- Accipiter nanus — Целебесан гӀиргӀа
- Accipiter nisus — ГӀиргӀа-лекъ
- Accipiter novaehollandiae — Сирла гӀиргӀа
- Accipiter ovampensis — ЦӀен агӀо болу лекъ
- Accipiter poliocephalus — Керлагвинейн чим корта болу лекъ
- Accipiter poliogaster — Саьнгалгайдолу сарсал
- Accipiter princeps — Керлабританин саьнгалгайдолу сарсал
- Accipiter rhodogaster — ЧагӀаранакхаболу лекъ
- Accipiter rufitorques — Фиджин гӀиргӀа
- Accipiter rufiventris — ЦӀенгайдолу лекъ
- Accipiter soloensis — Короткопали гӀиргӀа
- Accipiter striatus — Къорза гӀиргӀа
- Accipiter superciliosus — ГӀиргӀа-цуьрг
- Accipiter tachiro — Африкин сарсал
- Accipiter toussenelii — ЦӀеннакхаболу сарсал
- Accipiter trinotatus — ТӀеданашдолуцӀоган лекъ
- Accipiter trivirgatus — КӀужболу гӀиргӀа
- Accipiter ventralis
- Accipiter virgatus — ХӀиндин лекъ
Билгалдахарш
- ↑ Мартынов Е. Н. «Биология лесных позвоночных»
- ↑ Gill F., Donsker D. & Rasmussen P. (Eds.): Hoatzin, New World vultures, secretarybird, raptors (инг.). IOC World Bird List (v11.1) (2021 шеран 19 январь). doi:10.14344/IOC.ML.11.1. ТӀекхочу дата: 2021 шеран 20 февраль.
- ↑ Бёме Р. Л., Флинт В. Е. Пятиязычный словарь названий животных. Птицы. Латинский, русский, английский, немецкий, французский / Под общей редакцией акад. В. Е. Соколова. — М.: Рус. яз., «РУССО», 1994. — С. 38—39. — 2030 экз. — ISBN 5-200-00643-0.