ГӀагӀаца а, турца а волу тӀемло (статуя)
ГӀагӀаца а, турца а волу тӀемло — 1880-гӀа шерашкахь французийн скульпторо Эмиль Луи Пикос кхоьллина бронзан статуя. Номенклатуран объектан цӀе: ГӀагӀаца а, турца а волу тӀемло[1].
Хаам
Статуэтко гойтуш йу къоначу тӀемлочун лаьтташ йолу сурт. ТӀемлочун корта махаца ларбина бу, тӀехь аьрзу йолуш. КӀоргачу чоьш логе охьадогӀу. ЦӀуокан гӀагӀан лакхара дакъа кечдина ду орнаментца. Аьрру белша тӀера аьтту букъ тӀе кхаччалц тӀехула ду тӀорказ, готтачу доьхкарца чӀагӀдина. ЧӀогӀан тӀехь доьхка ду, чӀагӀо йолуш. ГӀагӀан кӀелахь голаш тӀе кхаччалц охьадогӀу пхенаш долу духар, йисттехула бриллиантан орнамент йолуш. Аьтту куьйга дӀахецна ду деха тур, урс-бутт чуьра даьккхина, ткъа аьрру куьйга лоцуш ду урс-бутт ша. Когаш тӀехь йу лакхара кӀеда мачаш. ТӀемлочун позо гойту жигара болам: аьрру ког нийса лаьтта, ткъа аьтту ког агӀор дӀахецна бу. Статуэткан бух гоьрга бу, цхьабосса боцуш бу. Аьрру коган уллехь йу «E. Picault» аьлла куьг, ткъа хьалхахь лаьтта металлан этикетка. Статуэтка хӀоттийна йу таьӀна-цӀен мраморан гӀантан тӀехь.
Материалаш а, техника а
Статуэтка бронзах йина йу. Бронза кечйаран технологеш таро ло лакхара деталлаш кхолла а, произведенин дехачу хенан чӀогӀалла латто а. Иштта материал дика йогӀу гӀагӀан чолхе дакъош а, кечдаран жима деталлаш а дӀагайта, иза скульптуран хазалла Ӏалашйарна мехала ду.
Долу меттиг
Произведени А. С. Пушкинан цӀарах йолчу пачхьалкхан исбаьхьаллин музейн (Москох) коллекцехь йу. Музей Россиера уггар йаккхийчарах цхьаъ йу, цу чохь 670 эзар сов экспонат Ӏалашйо, уьш дуьненан исбаьхьаллин тайп-тайпана муьраш а, некъаш а дӀалоцуш.