Гоьмукъ
Гоьмукъ — кхуссу, Ӏутту йа Ӏутту-цосту мукъ болу герз. Гоьмукъаш хуьлу шина кепара: кхуссу а, Ӏутту а. Гоьмукъ хуьла дечиган мукъ болуш а, металлан буьххьейуллург йолуш а, цуьнан кеп тайп-тайпана хила йиш йу.
Гоьмукъийн истори
Хьалхара тайпана гоьмукъаш дукха хан йоццуш карийна тидам беш хӀокху заманан маймалашна тӀаьхьа. Кегийрачу дийнаташна толлучу хенахь цхьайолчу тобанашкахь стен шимпанзеш гуттаренна лелайора ира гӀожмаш.
Йуьхьанцара адаман уггаре а атта гоьмукъ хилла, гергарчу хьесапехь адаман локхалла йолуш, ондачу дечигах йина нийса а, ира а гӀаж. Чаккхе герзан цӀергахь йагош хилла гатторхьама, вайн эрал хьалхара I бӀешарахь лелош хилла. Ширарумхойн историка Саллустийн тоьшаллашца, Апеннинийн ахгӀайренна тӀаьхь Спартакан гӀаттамхоша лелош хилла.[1]. Уггаре а шира девза масалш лоруш ду Шёнингенера 8 экземпляр (Германи), церан 300 эзар шо ду. Эфиопехь Гадемотта меттигехь карийна 280 эзар шо хьалха хилла тӀулган чаккхенаш йолу гоьмукъаш[2]. 115-128 эзар шеран оьмар дӀайолало Германера гоьмукъ Лехрингенера тӀера[3].
Цунах тера гӀирс, гоьмукъаш, лелош хилла массо а къаьмнаша, цӀастан оьмар йукъа а лоцуш. Хьокхарчий (я буто эрз раз хедийна) герз санна лело таро хилла ахархоша Йуккъера бӀешераш кхаччалц.
Гоьмукъан сийлалла
Гоьмукъ — тӀеман дог-ойла ойу сийлалла йу, агрессин жигаралла (скандинавин мифологехь Один, мостагӀчун эскаран агӀор гоьмукъ кхоссаро, билгалдоккхура деланашна йукъахь хьалхара тӀом болабалар), иштта фаллически билгало а йу. ТӀаьххьара маьӀна гайта йиш йу ведийн космогонически мифца, гоьмукъа шурин Ӏапказ хьийзорах лаьцна, я орфийн дийцарца, гоьмукъа дуьненан хӀоъ бохош хиларх лаьцна. Угарит ткъесан дела ву бохург а, беркатан Баал дела ву бохург а гойту лаьтта тӀе тоьхначу ткъес-гоьмукъца (шина принципан эротикин цхьааллин кхин сурт). Толаман эмблема ю гоьмукъ Индра, хиндолчу тӀеман дела ву бохарг. Цийн махкахь гоьмукъ — дуккха а кегийчу деланийн сибат ду.
Острога (дукха хьолахь Русин маттахь, атта «хьокха» олу) чаккхенгахь ира йоцуш, кхуссуш ца хилла. Дукха хьолахь иза шина куьйгаца латтайора, хӀунда аьлча тохар кхачам боллуш эфсаре хилийта йерриг йозаллица цунна тӀетовжа дезара.
Гоьмукъ – дуьненан семанан билгалонех цхьаъ йу.
Керста динехь гоьмукъ — Дала леррина къобалвинчун шовкъан билгалонех цхьаъ йу, иштта харцонца кхел йар а, жӀарах дӀатохар а, тӀемалочун Лонгинусан сибат ду[4]. Иштта гоьмукъ ду коьрта герз Сийлахь Георгин.
Хьажа иштта
- ГӀарабевлла а, легендин а гоьмукъийн исписка
- Гоьмукъ кхуссург
- Турниран гоьмукъ
- Гоьмукъаш кхийсар — йайн атлетикин дисциплина
- Протазан
- Рунка
Билгалдахарш
- ↑ Саллюстий. История. Фрагменты // В кн.: Саллюстий Крисп Гай. Сочинения. — М.: Наука, 1981. — С. 124.
- ↑ Горина А. В Эфиопии обнаружены каменные копья старше человечества // Вести.Ru. — 2013. — 19 ноябрехь. Архивйина 2014 шеран 15 июлехь.
- ↑ Die Lanze von Lehringen. ТӀекхочу дата: 2016 шеран 5 апрель. Архивйина 2016 шеран 19 апрелехь
- ↑ Андреева В., Куклев В., Ровнер А. Энциклопедия символов, знаков, эмблем: Справочник. — М.: АСТ; Астрель; Миф, 2001. — 574 с. — (Ad Marginem). — ISBN 5-17-008096-4, 5-271-02117-3, 5-872-14062-2.
Литература
- Копье // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона: В 86 томах (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
- Копье // Кобленц — Круз, Александр Иванович. — СПб. ; [М.] : Тип. т-ва И. Д. Сытина, 1913. — С. 172. — (Военная энциклопедия;: [в 18 т.] / под ред. К. И. Величко [и др.] ; 1911—1915, т. 13).
- Копье // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров).
- В. Д. Гладкий. Копье // Древний мир. Энциклопедический словарь в 2-х томах. — М.: Центрполиграф. — 1998. // Древний мир: Энциклопедический словарь. — В 2-х томах / В. Д. Гладкий. — М.: Центрполиграф, 1998.
.png)