Гелисханов, Султан

1975 шарахь дуьйна болх бира Гуьмсе автотехнически урхаллехь. Дукха хан ялале автокортежан куьйгалхо хӀоьттира иза.

1981-чу шарахь автоинспекторан болх бира цо. Пачхьалкхан автоинспекцин Саратован школа а, СССР-н чоьхьарчу гӀуллакхийн министерствон академин Ростовра полицин лаккхара школа а чекхъяьккхина. 1991-чу шарахь Дудаев ЖовхӀар Ӏедале веача, майоран даржехь Гуьмсеерчу пачхьалкхан некъан инспекцин куьйгалхо вара иза.

1992-чу шарахь Гуьмсерчу чоьхьарчу гӀуллакхийн коьртачу урхаллан куьйгалхо вара Гелисханов. ШолгӀачу шарахь иза даржера дӀаваьккхира, цӀерпошташкахь талораш дарехь дакъалаьцна хиларна шеконаш хиларна. 1993-чу шеран ГӀуран-баттахь Гелисханов хӀоьттира Ичкерин чоьхьарчу гӀуллакхийн министран дарже. Оццу шеран сентябрехь пачхьалкхан кхерамзаллин департаментан куьйгалхо вара иза. Цо кхоьллира къоман гвардин полк, цунах пайдаоьцура Ӏедало оппозицица къийсам латтош.

Нохчийн хьалхара тӀом болалуш дуьйна тӀеман операцешкахь дакъалоцуш вара Гелисханов. ШолгӀачу шеран январь чекхболуш цуьнан декхаре хилира Гуьмсее юхавала, иза цо чӀагӀйина меттиг йира. 1995-чу шеран Марсхьокху-баттахь Гелисхановс куьйгалла дира Ичкерин тӀеман министраллехь лерринчу декъан, цуьнан функци яра Российн лерринчу сервисийн белхахой а, цаьрца цхьаьнаболх беш болу нохчий а дӀабахар.

1995-гӀа шо чекхдолуш массо а даржера дӀаваьккхира иза. Цхьа верси ю, бахьана Гелисхановс федералашца къаьстина дийцарш дина, Дудаевн лаамна дуьхьал дӀадаьхьна, бохуш.

1995-чу шарахь Радуев Салманца цхьаьна Гуьмсе гӀала схьа а яьккхина, деа дийнахь латтийра цо.

Дудаев дӀакхелхинчул тӀаьхьа Гелисханов Ичкерехь йозуш йоцу стаг хилира. Хетарехь, иза доьзна дара цуьнан финансийн йозуш ца хиларца, иза цо кхаьчна Гуьмсе кӀоштахь пхьерийн мехкадаьттан бизнесна тӀехь Ӏуналла дарца. Оьрсийчуьрчу нохчийн зуламан тобанашца а уьйраш хилла цуьнан. Герз а, наркотикаш а лелош хилла иза, гарехь, нах лечкъош а хилла.

ШолгӀа нохчийн тӀом болалуш Гелисхановн Ӏуналлехь вара 150 тӀемало. Цуьнан формацеш жигара дакъа ца лоцура тӀеман гӀуллакхашкахь, дӀасаяржийра «кхин дӀа хаам баллалц».

2006-чу шарахь Российн эскаршна каравелла Гелисханов, цул тӀаьхьа хеттарш а дина, цӀа Гуьмсе дӀахецна. Цунна дуьхьал даккха мегаш долу бехк цхьаъ бен дацара, 2005-чу шарахь аьхка Шелан кӀоштахь Тверерчу полисхошна тӀелатар дар а, цуьнан жамӀехь ворхӀ стаг а вуьйш. Амма аьтто ца баьлла Гелисханов оцу тӀелатарехь дакъалаьцна хиларан тоьшаллаш дан. Бакъо йоцчу герзахойн тобанашкахь дакъалаьцна аьлла, гӀуллакх долийна цунна дуьхьал.