Балда (йуьхь)
Бетан балдаш (лат. labia oris) — уьш шиъ ана чкъоьран-оьзгийн хебарш ду, цара гуо бо адаман а, цхьайолу дийнатийн кепийн а йуьхь тӀера бетан, — лакхара балада (labium superius) а, лахара балда а (labium inferius). Бага йоьда хӀума сацайо, кхин а дакъалоцу эмоцеш йарехь бӀаьцанца (диелакъажар, барт алар, къажар, кхин дӀа а) а, аздакххар.
Бета балдийн аналогица анатомаш олу балдаш кхин цхьайолчу шишша йолчу организман структурех, оцу структурин йуьззина цӀеран хӀоттамехь ду оьшу билгалдахарш. Иштта, зударийн тӀехулара дебаран системехь билгалдоху шиъ доккха а, шиъ жима а воьканан балдаш.
Техникехь балдаш олу дохаллехь йисташкахула аратаьӀна цхьаболу гӀирсаш. Балдаш хуьлу борз-морзахан, морзахан.
ХӀоттам
Гуш йолу тӀехалуо балдийн къевлина йу чкъоьро, цуьнан тӀехье, цергашка йирзина йолу мазин йу, — иза къевлина мазин пардоно, шера, тӀуьна, тӀаьхь-тӀаьхьа дехьайолу мазин гӀоте альвеолан геннашка — доьлин тӀехула.
ХӀора балдан хӀоттамехь къастало кхо дакъа: цӀуоканан, йуккъера, мазанан.
- ЦӀоканан декъан, pars cutanea, цӀоканан хӀоттам бу. Къевлина дуккхугӀатташ йолчу чӀапа эпителийца, хьакхаран а, хьацаран а йекхоаш, кхин а месаш;
- Йуккъера дакъа, pars intermedia, ровзанан беса дакъа, цуьнан а ду цӀоканан къовлар, амма чич йолу гӀатли йуьсу арахьара зонехь, цигахь иза хуьлу дуткъа а, чекх са гуш а. Мазин пардоне дехьайолу меттиг — цӀен йист — шортта чекх са гучу цӀий лела пхенашца ду, цара ло цӀен бос балдийн йисташна, дукха нервийн чаккхенаш йу цигахь, уьш бахьнехь балдин цӀе йист чӀогӀа экаме йу.