Анна Нетребко

Анна Нетребко винера Краснодарехь инженер Лариса Нетребкон а, геолог Юрий Нетребкон а доьзалехь. Музыкин а, эшар аьлча цуьнан дегӀадаккхар хилира бераллера дуьйна, нанас-данас йолу грампластинкийн дукхаха йолу гулам бар ца Ӏоттайелира. Жимаха волавелира говзаллин самодеятельностехь дакъа лацарна.

Ишколан шерашкахь Нетребко хилира берийн йевзаш йолу «Кубанская пионерия»^[2] хьакъесторон соло йишлакхархо, Краснодаран мехкан Пионерийн кӀоштан йолу. Цуьнан хенара нах дийцарехь, иза сиха къаьстира цуьнан вокалан тайпанца, цуо гуламан репертуаран дукхаха йолу соло партеш лоьцура.

1988 шарахь йуьхьанцарниг йишлакхархо хӀоьттира Ленинграде, цигахь иза дӀалецира музыкин училище. Шозза шо даьлча, цуьнца чекх ца йаьккхича, иза чӀагӀйира Петарбухан пачхьалкхан консерватори Н. А. Римский-Корсаковн цӀарах йолу, цигахь иза йолийра профессионалан вокалан Ӏамор. Студент хӀинца а, 1993 шарахь, Анна толам баьккхира М. И. Глинкин цӀарах йолу ВорхӀан российн вокалистийн конкурсехь, Смоленскехь. И сийлахь меттиг цунна гӀоьнна гӀалахь коьрта театре — Мариински театре, цигахь цунна бира хьажар.

Дебют а, Мариински театрехь болх а

Мариински театрехь хьажаран хенахь Нетребко хьалхара хӀоттийра Барбарина парти В. А. Моцартан «Фигарон зуда» операхь^[3], амма кхолларан куьйгалхо, цуьнан тайпанал кӀезиг ца хилча, цунна шен гӀоьнна коьрта парти Сюзанна парти. И дебют хилира цуьнан карьеран йуьхьанцара мотт. Театрехь активан болх ца Ӏоттаелира цунна консерваторехь Ӏаморан чекхйаккха, амма Нетребко цхьаъ бен ца йитира сцена.

Дуьненан цӀе йалар

Йишлакхархон дуьненан дебют хилира 1995 шарахь Сан-Францискохь оперехь^[4], цигахь цуо лерина парти Людмила М. И. Глинкан «Руслан а, Людмила а» операхь. 1990-гӀа шерийн чаккхенгахь — 2000-гӀа шерийн йуьххьехь Нетребко активо цхьаьнагӀуллакх бира и театрецца, цуьнан репертуар тӀеийцира «Фигарон зуда», «Богема» а, кхин а операшкахь долу рольш.

Карьерехь хийцам бан мотт хилира 2002 шарахь Нью-Йоркехь Метрополитен-оперехь С. С. Прокофьевн «ТӀом а, машара а» операхь Наташа Ростован ролехь ловзар. Цул сов, цу шарахь иза дебют йира Зальцбурган фестивалехь Моцартан «Дон Жуан» операхь Донна Аннан партехь. ХӀинца Анна Нетребко хилира дуьненан коьрта оперийн сценин гӀоьнна лакхара декъашхо, Венин пачхьалкхан опери, Миланан «Ла Скала» театре, Ковент-Гарданан пачхьалкхан опере, Парижан пачхьалкхан опере а, Баварин пачхьалкхан опере а йолуш.

Дискографи а, Deutsche Grammophon компаницица цхьаьнагӀуллакх а

2003 шарахь Нетребко йаздира эксклюзивнан барт йевзаш йолу Deutsche Grammophon йазйаран компаницеца^[5]. Цу шарахь арахийцира цуьнан хьалхара соло альбом «Opera Arias», цуьн тӀаьхьа «Sempre Libera» (2004) а, «Российн альбом» (2006) а, ваьлла маэстро Валери Гергиевца цхьаьна. Иза активо болх бира DVD-гӀала чуйоьлу оперийн спектаклийн йазйаран, уьш йукъахь аьлча санна дуьхьало йолу «Травиата» тенор Роландо Виллазонца.

Оьздангаллин йаккхий хиламашкахь дакъалацар

Нетребкон кхолларалла арайелира оперийн сценин йисташкахь. 2007 шарахь TIME журнало дӀаайаьккхира цуьнан цӀе дуьненан 100 уггаре тӀехьа волу стаг хьажоргашкахь, оперийн йевзаш болу меттиг билгалйаккхарна. 2010 шарахь иза цхьаьна Филипп Киркоровца хӀоттийра эшар «Сай» «Керла дуьхьало» конкурсехь, цуьнца цуьнга йелира «Дешин граммофон». Уггаре йевза хилам хилира Олимпийн гимн лоьду Олимпийн аьхкенан ловзарш 2014 шеран Сочехь дӀайаьлчи. Цул сов, йишлакхархо дакъа лецира концертехь ФИФА дуьненан чемпионат 2018 дӀайаьлчи.

Оперийн репертуар

Анна Нетребкон репертуар йу оперийн муьлхха а музыкин классикин йа XIX–XX бӀешераш кхолларахочун произведенешка кхаччалц. Коьрта партеш йукъахь:

• В. А. Моцарт: Сюзанна («Фигарон зуда»), Донна Анна («Дон Жуан»)
• Дж. Пуччини: Мими («Богема»), Манон («Манон Леско»), Тоска («Тоска»)
• Дж. Верди: Виолетта («Травиата»), Леонора («Трубадур»), Елизавета («Дон Карлос»)
• Г. Доницетти: Лючия («Лючия ди Ламмермур»), Норма («Норма»)
• С. С. Прокофьев: Наташа Ростова («ТӀом а, машара а»)
• М. И. Глинка: Людмила («Руслан а, Людмила а»)

Дискографи

Карьера шерашкахь йишлакхархочо арахийцира масийтта 30 соло альбом а, оперийн спектаклийн йазйар а, цул сов масийтта концертан DVD а. Цуьнан йазйашна кӀезиг ца хилира критикийн лакхара билгалдахарш а, йевзаш йолу музыкин совгӀаташ а.

2000-гӀа шерийн йуьххьехь Анна Нетребко йалийра йукъ Италин йишлакхархочун Симоне Альбергиница, амма йукъаметтигаш дӀадаьхьира шина а декъашхочун болх беш йолу графикийн бахьнехь.

2007 шарахь дуьйна 2013 шарахь кхаччалц йукъаметтигехь йара уругвайн оперийн баритон Эрвин Шроттца. 2008 шарахь партхо кхоьллира кӀант Тьяго. 2015 шарахь йишлакхархо маре йахара Азербайджанан тенор Юсиф Эйвазовн тӀе, цуьнца цхьаьна иза хӀоьттира «Манон Леско» операхь репетицехь. 2024 шеран июнехь майра а, зуда а дӀасайийтира сацийна сацийна.

Анна Нетребко дукха пачхьалкхан а, профессионалан а совгӀаташца, уьш йукъахь:

• Российн халкъан артистка (2008)
• Российн Федерацин пачхьалкхан преми (2004, 2021)
• Венин пачхьалкхан оперин «Каммерзенгер» цӀе йолу сийлахь цӀе
• «Дешин граммофон» совгӀат (2010)
• «Даймехкан атта кхиамашна» орден IV тӀегӀа (2021)

Цуьнан кхоьртина дуьненан оперийн говзаллин мах хадабо совгӀатан цӀерашца бен ца а, дуьнен тӀехьа публикин йукъара хьекъал ца а, уьш цунна хӀотто дуьнен тӀехьа уггаре сийлахь седа хӀинцалера классикан муьлхха а музыкехь.