Алмазнин металлургин завод

Йина 1898 шеран 15 январехь «Алмазнин кӀоран йукъаралло».

1898 шеран аьхка, латийна хьалхара эчиг лало пеш, цунна маьӀда дахьара Кривой Рогера.

1900 шеран январехь латийра шолгӀа пеш.

1905 шарахь Алмазнин металлургин заводо йина кхоалгӀа пеш.

1911 шеран 1 майхь АМЗ туьнкалг тӀаьхь РСДБП сацам бира цӀен байракх тоха. Алмазнин металлургин заводо КъОьДМЙ (къилба-Оьрсийн днепран металлургин йукъаралла) дора передельни чуьйна: бессемеровски а, мартеновски а, литейни (цӀен а, шотландин а), башха чуьйнаш: куьзганан, ферромарганец, ферросилиций, кхин а чуьйнан а, цӀастан а лаламаш.

1911 шарахь Алмазнин металлургин заводехь болх беш йара эчиг лало пешаш — хӀораммо цара доккхура 10,8 эз. пунт (164 эз. тонн чуьйна дийнахь-бусий), кхин а 60 коксан пеш йара.

1913 шарахь заводехь болх беш вара 625 стаг, цуо лалийра 7,9 млн пунт чуьйна.

1994 шарахь "Коммунарскан металлургин комбинатан доменан № 2 йолу цехан" реорганизаци йина "Алмазнин металлургин заводе".

1995 шеран 1 февралехь "Алмазнин металлургин заводан" цӀе хийцина Йиллина Акционерийн Йукъаралла Алмазнин металлургин завод. 31.01.1995 ш., омар №17

2000 шеран 25 январехь белхалой дӀабаьхна штаташ кӀазгйеш.

2000 шеран 21 июнехь дӀайаьккхинчу АМЗ базин тӀаьхь йо Доза тоьхна жоьпаллин йукъаралла "Алмазнин металл лало-механикин завод"

Кхин дӀа ДТЖЙ "АЛМЗах" йо СПО ДТЖЙ "Экина".

1999 шарахь «Алмазнин металлургин завод» банкрот хилла. Масех шарахь хедийра заводера берриг гӀирс металлоломан.

ХӀинца заводан кертахь йисина тиша (цхьа гӀат йолу) «заводан конторан» гӀишло, ши гӀат йолу заводан урхалла, заводан АТС — йохийна;

Эл. подстанци — 35 кВ (Сажеви — Алмазни) - болх беш йу, локомотиван депо («керла»), цӀ.н. станци «Завод» вагонаш йутту дакъа, метал лало-механикин цех-дӀакъевлина (2022 ш.).

Кхуьий эчиг лало пеш йохийна, цхьаъ дакъошкахь дӀайаьхьина СБДТӀ болуш Урале.

2020 шеран аьхка болийна хадо металлан цӀерапоштнекъаш, кхин а металлан шпалаш завод кертара.

2021 шеран бӀаьста, цӀ/н дакъа хадийра "Завод" тӀера къвкъарш дӀакхуьйсуче кхаччалц.