Алиев, Яхьсан Хьусайнан воӀ
Алиев Яхьсан Хьусайнан воӀ (1959 шеран 24 февраль, Алма-Ата) — советски а, российн а хелхархо а, хореограф а, балетмейстер а. Хьасан Алиев цӀарах йолу «Башлам» пачхьалкхан кегийрхойн хелхарийн ансамблан куьйгалхо. Нохчийн Республикин Халкъан артист (2010) а, оьздангаллин дакъа тӀехь Россин Федерацин Правительствон совгӀатан лауреат (2015). Кадырован орден (2024) [1][2].
Биографи
Яхьсан Алиев 1959-чу шарахь чиллин беттан 24-чу дийнахь, нохчийн а гӀалгӀайн а депортаци йолчу хенахь, Кхазакхски ССР-н Алма-Ата гӀалинчу ваьлла. Къоманца нохчо ву. Реабилитаци йинчул тӀаьхьа цуьнан дезал Нохч-ГӀалгӀайн АССР-на цӀаьрга даьлла[3].
1976-чу шарахь Шуьйта йуьртан йуккъерчу ишколехь деша ваьлла. 1981-чу шарахь, «оьздангаллин-просветительни болх» специализацехь Краснодарски пачхьалкхан культурин институт чекхйаьккхина, лаккхара кхеторан гӀиллакхалла йолу дешар кхиъна. Институт чекхйаьккхинчул тӀаьхьа «Вайнах» пачхьалкхан академически хелхарийн ансамблан балетан артист болуп белхан тӀеоьцуш хилла[4].
1983-чу шарахь ССРС-н Сийлахьчу тӀеман низаийн могӀаршна тӀеман хизматига вехийтина, демобилизаци йинчул тӀаьхьа «Вайнах» ансамблан белхахьа цӀаьрга вогӀуш хилла[4].
Кхоллараллин тӀехьалле
Яхьсан Алиевн кхоллараллин белхан некъ «Башлам» пачхьалкхан кегийрхойн хелхарийн ансамбланца дозалла болу. ХӀара тобан 1969-чу шарахь Шуьйта йуртарчу цуьнан воккхахьа ваша — хореограф Хасан Алиевс кхоьллина. 2003-чу шарахь ваша венчул тӀаьхьа Яхсан Алиевс тобан куьйгалла дина[3].
2005-чу шарахь Яхьсан Алиевс «Хьасан Алиев цӀарах йолу Республикин берайн (тӀаьхьа кегийрхойн) илли а, хелхар а даран „Башлам“ ансамбль» пачхьалкхан учрежденин исбаьхьаллин куьйгалхо волуш белх бо. Цуьнан куьйгаллинца тоба халкъан хелхаршкахь Россин чемпион хилира, Дуьненанйукъара Дельфийн ловзаршкахь медалаш йаьхна, хореографин конкурсашкахь лауреат хилира[4].
Яхьсан Алиевн кхиоранчехь регионан боккхачу хелхарийн тобан артисташ бу, царах «Вайнах» а, «Нохчо» а санна тобашкахь болх бечараш а бу. Царах дакъа болчарна «Нохчийн Республикин Сийлахь артист» цӀе йелла[4].
2007-чу шарахь «Кавказна — машарна ахьар!» концертни программа кхоьллинчохь Яхьсан Алиевна культурин дакъа тӀехь Россин Федерацин Правительствон совгӀат йелла[3].
СовгӀаташ
- Нохчийн Республикин сийлахь артист (2001)[5][6];
- Культурин дакъа тӀехь Россин Федерацин Правительствон совгӀатан лауреат (2015);
- Нохчийн Республикин Халкъан артист (2010);
- «Нохчийн Республикин хьалха хьайна гӀуллакхаш динарна» медаль (2019);
- Кадырован орден — Нохчийн Республикин лаккхара совгӀат (2024)[7].
Дезал
Воккхахьа ваша — Хасан Алиев, советски а, российн а хелхархо, хореограф, РСФСР-н культурин сийлахь белханхо. Хасан Алиев цӀарах йолу Республикин берайн илли а, хелхар а даран «Башлам» ансамбль кхоьллинхо а, цуьнан хьалхарчу куьйгалхо а хилла[8].
Зуда йалина ву. Пхиъ бер ду цуьнан[9].
Билгалдахарш
- ↑ Распоряжение Правительства Российской Федерации от 17.12.2015 № 2603-р «О присуждении премий Правительства Российской Федерации 2015 года в области культуры». Правительство Российской Федерации (2015 шеран 17 декабрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
- ↑ Глава Чечни вручил награды артистам юношеского ансамбля «Башлам». ТАСС (2024 шеран 25 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
- ↑ 1 2 3 Об ансамбле «Башлам». Официальный сайт Государственного юношеского ансамбля танца «Башлам» им. Х. Алиева. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
- ↑ 1 2 3 4 «Башлам»: полвека на сцене. Наша школа. ЧР (2019 шеран 23 август). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
- ↑ Танцует Башлам. www.chechnyatoday.com (2008 шеран 2 август). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
- ↑ Художественный руководитель Алиев Яхсан Хусаинович. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 7 август.
- ↑ Руководитель ансамбля «Башлам» Яхсан Алиев награжден орденом Кадырова. Грозный.БезФормата (2024 шеран 25 ноябрь). ТӀекхочу дата: 2026 шеран 6 август.
- ↑ Яхсан Алиев продолжает дело брата - Шатой - красивое горное чеченское село. shatoy.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 7 август.
- ↑ Руководство. web.archive.org. ТӀекхочу дата: 2026 шеран 7 август.