Адубато, Ричи

Адубато Ричи, Нью-Джерсехь вина, йуккъерачу ишколехь уггаре дикачех цхьаъ вара бейсболех а, баскетболех а ловзуш, кхин а левзина америкин футболах. Патерсон Уильяман колледже хӀоьттича, лдм баскетболан гулйина командин капитан хилира, ткъа колледжан бейсболан командин йукъахь, хьалхара базин позицехь ловзуш^[3], 1959 шарахь йаьккхира Нью-Джерси штатан Колледжийн спортан ассоциацин чемпионат, шен исторехь хьалхара къоман Лдмашнайукъара спортан къоман ассоциацин (NAIA) чемпионатан декъахо хилира. Дешаран тӀаьхьарчу 1959/60 шарахь, оцу гулйина командин капитан вара^[4]. Колледж чекхйаьккхича дакъа лецира МЛБ «Филадельфия Филлис» клубан тренировкин лагерехь, амма командин хӀоттаман йукъа ца кхачавелира^[5].

Дешар администратор говзаллица академин тӀегӀанца чекхдаьккхина, бармен^[3] а, ишколан хьехархо а болх бира Нью-Джерсин йуккъерачу декъехь, амма коьртаниг тренеран болх бара^[6]. Стивенсан академин (Нью-Джерси, 1960—1962, толамийн а, иэшамийн а баланс 29-5), Сент-Джозеф-Уэст ишколан (Нью-Йорк, 1962—1963, баланс 15-2) а, Аур-Леди-оф-те-Валли ишколан а (Нью-Джерси, 1963—1965, баланс 28-3) шолгӀа командийн коьртехь вара. ТӀаьхьарчу шинца, ишколийн шолгӀа командашна йукъара, гуонан хьалхейаккхар йаьккхира. 1965 – 1969 шерашкахь тренер вара Аур-Леди-оф-те-Валли ишколан коьрта командин, цуьнца 76 толам баьккхира 14 иэшам а болуш, 1965 шарахь йаьккхира Нью-Джерси штатан чемпионат а, 1966 – 1967 шерашкахь Католикийн ишколийн федерацин 2-гӀа дивизионан чемпионат а^[7]. Оцу командица болх бечу шерашкахь Адубатон кхиархошна йукъахь вара Хилл Брайан — КъБА «Орландо Мэджик» клубан хин волу коьрта тренер^[8].

Ишколийн командашца аьттонца болх бар бахьнехь 1969 шарахь Адубатога кхайкхира NCAA чемпионатан III дивизионехь ловзучу Упсала-колледжан гулйина командин тренерийн хӀоттаман йукъа. 1972 шо кхаччалц цуо Ӏамош йара шолгӀа курсерчеран команда, ткъа цул тӀаьхьа, 1978 шо кхаччалц, — колледжан коьрта гулйина команда, 1976 шарахь Упсала-колледжан команда III дивизионера ECAC конференцин чемпионатан толаме йалийра. Упсала-колледжехь болх бечу заманахь (толамийн а, иэшамийн а баланс 42-8 шолгӀа курсерчаьрца а, 100-53 коьрта гулйина командица а) масийттаза иэшийна NCAA I дивизионехь ловзу къийсамхой^[7], хьошалгӀахь толаман герга вара коьрта командашца ловзуш, масала, Джорджтаунан университетан а, Виргинин политехникин университетан гулйина команда а^[8].

Нью-Джерсера схьаваьлла, Витале Дика, Адубатога кхойкхура Детройтан университете ша волчу сехьавала бохуш, амма и кхайкхам Адубатос дӀатеттира. 1978 шарахь Виталес ша КъБА «Детройт Пистонс» клубан коьрта тренер хӀоьттича, йуха а кхайкхира шен гӀоьнчин дарже, Адубатос студентийн баскетбол йитира профессионалан баскетбол бахьнехь. Витален куьйгаллица болх бира шерал сов, иза дӀаваьккхича Адубатос дӀалецира коьрта тренеран дарж. Чевнаша гӀелйина^[6] а, оцу хенахь шен коьрта седица — Ленье Бобца къаьстина а^[8], — шо аьттонза чекхдаьккхира, тӀаккха Адубатоца кхин контракт ца дира^[6].

Цхьаьна заманна Адубато Нью-Джерсин ишколашка хьеха йухавеира (оццу хенахь скаутан декхарш кхочушдира «Атланта Хокс» клубанна^[9]), амма дукха хан йалале кхин цхьа Нью-Джерсихочо, КъБА «Нью-Йорк Никс» клубан тренер волчу Хуби Брауна, кхайкхира цуьнга а, Фрателло Майкега а ассистентийн даржашка. Адубатос дакъа лецира «Никсца» 1984 шеран плей-оффехь, цигахь цуьнан команда ворхӀ матчехь ийшира чемпионан дарже йоьдучу Юинг Патрикан КъБА дебютан шарахь «Бостонал». Фрателло «Атланте» вахча «Никсан» тренерийн штабера йукъаметтигаш телхира, Адубато дехьавелира «Даллас Мавериксе», цигахь цунна Ӏалашо хӀоттийра дуьхьалонера ловзар тодан. Оцу Ӏалашонца иза аьттонца ларавелира. Мотта Дикан гӀоьчин белха тӀийра волавелла, цуо цул тӀаьхьа болх бира Маклауд Джонан куьйгакӀела, ткъа иза 1989/90 шеран хьалхарчу муьрехь дӀаваьккхича, шен карьерехь шолгӀа хӀоьттира КъБА клубан коьрта тренеран дарже. Хьалхарчу шарахь Адубатон аьтту белира «Маверикс» плей-оффе йаккха, амма кхин дӀа команда гӀуо ловзура чевнаш дукха хиларна а, ловзархой дӀабахарна а^[6]. ХӀоттаман коьрта дакъа хийца дийзира Рой Тарплин наркотикаш лелорна валлалц дисквалификаци йича^[8]. 1992/93 шарахь «Даллас» йолайелира хьалхарчу 29 матчехь 2 толам боккхуш, тӀаккха Адубато дӀаваьккхира^[6].

Цхьана сезоне Адубато Фрателло куьйгаллехь волчу «Кливленд Кавальерс» тренерийн штабе дӀа а кхаьчна, тӀаккха шен хиллачу дешархочуьнга Брайан Хилле тренировкаш еш йолчу «Орландо Мэджик» дехьавелира. Шакил О’Нил левзина тоба 1995-чу шарахь НБА чемпионат финале йаьлла, цул тӀаьхьа шо даьлча Малхбален конференцин финале а йаьлла, амма цул тӀаьхьа О’Нил кхечу клубе дехьаваьлла. 1996/97 шеран йуккъе даханчу хенахь «Орландон» ловзархой чӀогӀа резабацара Хиллах, цундела клубан куьйгаллина коьрта тренер хийца везаш хилира, цу дарже цкъачунна Адубато хоттавеш. Шарера бисинчу хенахь командо 21 толам баьккхира, 12 эшам беача, плей-оффе а йаьлла, пхи матчехь «Майами Хит» иэшайо цигахь. Шарахь кхиаме чекхйаларе хьаьжна доцуш, Адубатох контракт йахйанза, цуьнан метте коьрта тренер Чак Дэйли озийна^[10]. НБА-н тайп-тайпанчу кхаа клуьбехь коьрта тренер болх бинччу заманчохь Адубатос 127 матч йаккхийтина, 240 матч (34,6% толам) эшийтина; Bleacher Report (2010) а^[11], Complex (2012) а санначу СМИ-с исторехь уггар ледарчех тренерийн могӀамашка йазвина иза^[12]. Цуьнан ледарлонаш декъанхила тарлуш ду, хӀораза а цо састаллица проблемаш йолу йа ловзаран оьзданалла лахара йолу командаш кхиорах^[13].

Цхьана сезонехь Адубато «Селтикс» командин тренеран Питино Рикан консультант волуш дӀадаьхьира^[9], цул тӀаьхьа 1999-чу шарахь зударийн НБА-н «Нью-Йорк Либерти» клубан коьрта тренер волуш контракт йаздира. «Либертица» хьалхарчу шина шарахь цо командо зударийн НБА чемпионатийн финале йала аьтто бира, ткъа командана урхалла ден пхеа шарахь Малхбален конференцин финалашкахь диозза левзира, лигехь кхузза — финалашкахь^[14]. Иштта иза зударийн НБА Седа-беттан матчеран тренеран декъехь кхузза вара. 2003/4-чу шарахь америкахочо иштта цхьана ханна Россин зударийн баскетболан УГМК (Екатеринбург) клубе тренировкаш йан велира. Командо Адубато куьйгаллехь волуш Россин чемпионатехь исс матч бен ца ловзийра, амма царех массехь а толам баьккхира. Цуо иштта Самарахь дӀайаьхьначу Дердуьненан лигин зударийн НБА-н клубийн гулйина тоба а иэшайо, амма тӀаккха вовшахбетталаран матчашкахь эшийтира^[15].

Нью-Йоркехь болх бинчул тӀаьхьа Адубатос зударийн НБА-н кхин а цхьана клубца, «Вашингтон Мистикс» олучу тобанца, шиъ сезон тренировкаш йина, шен болх бечу шолгӀачу шарахь иза 18-16 (толам-эшам) жамӀ долчу регулярни сезонехь плей-оффе йаьккхина. Адубато куьйгаллехь волуш йолчу «Мистиксан» кхоалгӀа сезон, делахь а, диозза нийсса эшарца доладелла, тренера дарж охьадиллина. Цо «Вашингтонца» сахиллалц шиъ сов сезон белахь а, оцу хенахь иза уггар дукха хан йу командин коьрта тренер лаьттинарг — цул хьалха «Мистикса» ворхӀ шеран чохь ворхӀ тренер хийцина^[16]. Адубато, цул совнах, исторехь дуьххьарлера тренер ву, зудабожарийн а, боьршийн а НБА-шкахь шинне а тайпана команда плей-оффе йаккха аьтто баьлла. Зударийн НБА-н сезонашна йуккъехь Адубато иштта Европера баскетболан командашна тренировкаш йеш вара. 2004/5-чу шарахь цо «Элицур» (Рамла) клубе 10 толам баккхийтира, 1 эшам беш, Израилин чемпионкийн титул а йаьккхина, ткъа рогӀерчу шарахь «Спартак» (Москохан область) олучу тобанца ФИБА-н Европин Кад даьккхина, йукъарчу жамӀашца 14 толам а, 2 эшам а болаш^[15].

2007-чу шарахь, зударийн НБА-хь болх баьржинчул тӀаьхьа, Адубато Орландо йуха а веана, цигахь «Мэджик» матчашкахь комментатор хилла^[17]. Адубатон комментаран хатӀ шен къамлехь хазаллица а, анекдоташ аларца а (царах дукхахберш цуьнан хиллачу тренеран дахарера а) вевзаш вара^[13].

ШолгӀачу зудчух, Кэролх, Адубато 1980-гӀий шерийн юккъехь девзина, иза «Нью-Йорк Никс» командин тренерна гӀоьнча волуш. Цхьаьнакхетта уьш Техасехь 1889-чу шарахь, Адубато «Далласан» тренерийн штабан дакъа долуш^[13]. Адубатон дуьххьарчу марелера воӀ, Скотт, иштта баскетболан тренер хилла^[17]. Адубатон кхин а ши бер дисина — дуьххьарчу марелера йоӀ Бет а, шолгӀачу марелера воӀ Адам а^[18].

2026-чу шеран лахьанан беттан 6-чу дийнахь, 87 шо долуш, шайн цӀахь кхелхина^[12][11].