Абакан (эрк)
Охьадахар
Абаканан тогӀица лаьтта пхеа (республикехь йолчу бархӀаннах) административан кӀоштан мохк: Аскизан, Алтайн, Беян, Таштыпан, Усть-Абаканан.
Кхоллало Доккха Абаканан а, Жима Абаканан а хиш цхьанакхетарца, ткъа церан хьосташ ду Малхбуза Саянан а, Алтайн лаьмнийн къилбаседа басешкахь. ДӀакхета Красноярскан хилатторе Самохвал цӀе йолчу ломан кӀажошкахь. Хикхочен локхалла — 243,6 м хӀордан тӀегӀан тӀиера.
Лакхенашкахь Абакан охьадоьду готта, тайга яьллачу тогӀин чухула; Большой Монок эвлахь тогӀи цӀеххьана шорло, цунах хуьлу Хакасин-Минусинскан боьра. Кхузахь Абаканан харш декъало шортта геннашка. Эркан коьртаниг лон а, догӀан а хи кхочу. Ша лаьтта ноябран шолгӀачу декъера апрель чекхбаллалц. Эрк Енисейх кхетачохь (Красноярскан хилаттор) лаьтта Хакасин коьрта гӀала Абакан. Иштта эркан тӀехь ю — нах беха меттигаш Абаза, Доможаков, Райков. Хи дайаран дукха шерийн юккъера барам − 381 м³/с, Абазан кӀоштахь — 308 м³/с
Абаканан беттан юккъера охьадаран барам (м³/сек), дуьстина хилла долу Абазан гидрометрин станцехь. Хаамаш лерина бу 1936 – 1999 шерийн муьрехь[4].

Билгалдахарш
- ↑ Ресурсы поверхностных вод СССР: Гидрологическая изученность. Т. 16. Ангаро-Енисейский район. Вып. 1. Енисей / под ред. Г. С. Карабаева. — Л.: Гидрометеоиздат, 1967. — 823 с.
- ↑ 1 2 3 Река Абакан. Государственный водный реестр. ТӀекхочу дата: 2013 шеран 27 февраль. Архивйина 2013 шеран 9 мартехь
- ↑ В. В. Иванов. Абакан. — статья из научно-популярной энциклопедии «Вода России».
- ↑ Abakan at Abaza Архивйина 2016-03-04 — Wayback Machine
Литература
- Абакан (река) // Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров. — 3-е изд. — М. : Советская энциклопедия, 1969—1978. — (Большая советская энциклопедия : [в 30 т.] / гл. ред. А. М. Прохоров).
- Абакан // Словарь современных географических названий / Рус. геогр. о-во. Моск. центр; Под общ. ред. акад. В. М. Котлякова. Институт географии РАН. — Екатеринбург: У-Фактория, 2006.
- Родевич, Всеволод Михайлович Абакан : Крат. описание реки и её бассейна / Сост. инж. пут. сообщ. Вс. М. Родевич, нач. партии исслед. Верхнего Енисея. — Санкт-Петербург : Упр. внутр. вод. пут. и шоссейн. дорог (по Отд. водяных сообщений), 1911. — [2], 104 с., 8 л. ил., карт.; 23. — (Материалы для описания русских рек и истории улучшения их судоходных условий; Вып. 27)